Een strak, groen gazon was lange tijd voor veel mensen het ideale plaatje. Maar nu de zomers in Nederland steeds warmer en droger worden, kijken we anders naar gras in de tuin. Om een gazon tijdens droge periodes mooi groen te houden, moet je namelijk flink sproeien. En dat juist op momenten waarop water schaars is en we het advies krijgen om er zuinig mee om te gaan.
Je gazon dan maar laten verdorren? Dat is natuurlijk ook niet wat je wilt. Gelukkig zijn er duurzamere alternatieven die minder water en onderhoud vragen. We vroegen Jimmy Geerts van hoveniersbedrijf Geerts & Groenendaal welke groene mogelijkheden er zijn.
Bloemrijk gazon
Wil je graag een gazon houden, maar mag het van jou wat natuurlijker? Maak er dan een bloemrijk gazon van. Hierbij combineer je gras met laagblijvende bloemen en kruiden, zoals madeliefjes, witte klaver, paardenbloemen, draadereprijs en gewone brunel. Je houdt zo een groene plek om te zitten of te spelen, terwijl er tegelijkertijd meer ruimte ontstaat voor de natuur.
Een bloemrijk gazon is duurzamer dan een strakke grasmat. Je hoeft het minder vaak te maaien, waardoor je tijd en energie bespaart. De verschillende planten wortelen op verschillende dieptes en maken het gazon beter bestand tegen droge perioden. Daardoor hoef je minder snel te sproeien. Kunstmest en bestrijdingsmiddelen zijn niet nodig. De bloemen leveren bovendien nectar en stuifmeel aan bijen, vlinders en andere insecten.
Heb je al een gazon? Dan hoef je dit niet helemaal te verwijderen. Begin simpelweg door minder vaak en iets hoger te maaien. Laat madeliefjes, klaver en andere spontaan opkomende planten staan. Voer het maaisel af, zodat de bodem langzaam minder voedselrijk wordt. Op een minder voedselrijke bodem krijgen bloemen en kruiden namelijk meer kans tussen het gras. Ben je achter met het onderhoud van je gazon? Dan ben je dus goed bezig om een bloemrijk gazon te maken!
Wil je het proces versnellen? Hark of verticuteer dan enkele kleine plekken, zodat er open stukjes grond ontstaan. Zaai hier een mengsel voor een bloemrijk gazon. Kies bij voorkeur voor biologische, inheemse en laagblijvende soorten die passen bij de grond en de hoeveelheid zon in je tuin. Het voorjaar en het najaar zijn hiervoor goede momenten. Houd de grond tijdens het ontkiemen licht vochtig.
Maai het bloemrijke gazon zodra het te hoog wordt, maar laat telkens een deel staan. Zo blijven er altijd bloemen beschikbaar voor insecten. Na de bloei kun je het hele gazon weer maaien. Op deze manier ontstaat stap voor stap een sterke, kleurrijke grasmat die minder water en onderhoud nodig heeft. Lees ook 5 tips voor een bloemenweide.
Klavergazon
Een klavergazon is een groen en onderhoudsarm alternatief voor een traditionele grasmat. Je kunt kiezen voor een gazon dat volledig uit witte klaver bestaat, maar ook voor een mengsel van gras en klaver. Die laatste optie is vaak het meest geschikt wanneer je het gazon regelmatig gebruikt om te zitten of te spelen.
Klaver kan stikstof uit de lucht vastleggen en omzetten in voedingsstoffen voor de bodem. Daardoor is kunstmest niet nodig. De plant wortelt dieper dan veel grassoorten en blijft tijdens droge perioden vaak langer groen. Je hoeft een klavergazon daardoor minder snel te besproeien. Ook groeit klaver minder hoog, zodat je minder vaak hoeft te maaien.
Laat je de witte bloemen staan, dan biedt het gazon voedsel aan bijen, hommels en andere insecten. Een klavergazon draagt zo meer bij aan de biodiversiteit dan een strak gazon dat alleen uit gras bestaat. Wil je een gelijkmatige, lage grasmat? Dan kun je microklaver gebruiken. Deze variant blijft kleiner, maar bloeit meestal minder uitbundig en is daardoor minder waardevol voor insecten.
Heb je al een gazon? Maai het gras dan eerst kort en verwijder mos, vilt en losse plantenresten met een hark of verticuteermachine. Hierdoor ontstaan open plekken waar het klaverzaad de bodem kan bereiken. Verdeel het zaad gelijkmatig, druk het licht aan en houd de grond vochtig totdat de eerste plantjes goed zijn aangeslagen.
Wil je helemaal opnieuw beginnen? Maak de grond dan onkruidvrij, werk de bovenste laag los en egaliseer de bodem. Zaai bij voorkeur in het voorjaar of aan het begin van de herfst. Kies voor witte klaver of een gras-klavermengsel dat past bij het gebruik van je tuin. Klaverzaad is klein en hoeft maar heel licht met aarde te worden bedekt.
Een klavergazon kan redelijk goed tegen betreding, maar is minder geschikt voor zeer intensief spelen of voetballen. In dat geval is een mengsel van stevig gras en klaver een betere keuze. Maai het gazon slechts af en toe en laat regelmatig een deel bloeien. Zo houd je het groen en krijgen insecten volop de ruimte.
Inheemse bodembedekkers
Wil je graag een natuurlijke, groene tuin? Dan zijn inheemse bodembedekkers een mooi en duurzaam alternatief. Planten zoals muizenoor, bosaardbei en kruipend zenegroen groeien dicht over de bodem. Hierdoor krijgt onkruid minder ruimte en droogt de grond minder snel uit.
In vergelijking met een traditioneel gazon vragen bodembedekkers weinig onderhoud. Je hoeft ze niet wekelijks te maaien en meestal ook niet te bemesten. Als de planten eenmaal goed geworteld zijn, hebben ze vaak minder extra water nodig. Dat bespaart niet alleen drinkwater, maar ook tijd en energie.
Inheemse planten hebben nog een belangrijk voordeel: ze zijn aangepast aan ons klimaat en vormen een voedselbron en schuilplaats voor insecten en andere kleine dieren. Muizenoor doet het goed op een zonnige en droge plek, terwijl bosaardbei en kruipend zenegroen ook in de halfschaduw kunnen groeien.
Kies altijd een bodembedekker die past bij de grond en de hoeveelheid zon in je tuin. Houd er rekening mee dat de meeste soorten minder goed tegen intensief lopen en spelen kunnen. Voor veelgebruikte delen van de tuin kun je daarom beter een pad of aparte speelplek aanleggen.
Kunstgras
Kunstgras? Misschien is het niet het eerste waar je aan denkt bij een duurzame tuin. Toch kan het een praktische keuze zijn als je jonge kinderen hebt en graag een gazon wilt waarop ze kunnen spelen. Kunstgras blijft het hele jaar groen en hoeft nooit te worden besproeid. Daarmee bespaar je flink wat drinkwater.
Helemaal duurzaam is kunstgras overigens niet, omdat het van kunststof wordt gemaakt. Kies daarom bij voorkeur voor kunstgras van goede kwaliteit, met een lange levensduur en recyclebare materialen. Zo maak je een zo bewust mogelijke keuze.
Houtsnippers of boomschors
Hoeft een deel van je tuin niet per se groen te zijn? Dan zijn houtsnippers of boomschors een duurzaam alternatief voor gras. Ze zijn heel geschikt voor tuinpaden, rondom speeltoestellen en op andere plekken waar veel wordt gelopen. In tegenstelling tot een gazon hoef je deze ondergrond niet te maaien, bemesten of besproeien.
Houtsnippers laten regenwater gemakkelijk in de bodem zakken. Tegelijkertijd beschermen ze de grond tegen de zon, waardoor er minder vocht verdampt. Ook krijgt onkruid minder ruimte en ontstaat onder de laag houtsnippers een fijne leefomgeving voor wormen, insecten en andere bodemdieren.
Kies bij voorkeur voor onbehandelde houtsnippers uit de omgeving, bijvoorbeeld van lokaal snoeihout. Zo krijgt resthout een nuttige nieuwe bestemming en blijft het transport beperkt. Omdat het materiaal langzaam verteert, moet je de laag na verloop van tijd aanvullen. De oude snippers veranderen ondertussen in organisch materiaal dat de bodem voedt.
Wil je houtsnippers gebruiken onder een schommel, glijbaan of klimtoestel? Kies dan voor speciale, gecertificeerde speelchips. Deze zijn geschikt als valdempende ondergrond en bevatten minder scherpe of splinterende stukken. Zo ontstaat een natuurlijke speelplek die waterdoorlatend, onderhoudsarm en prettig in gebruik is.
Geef een reactie