Zelf maken

Wat hangt er aan je muur? Let op duurzame muurkunst

12 april 2026 door Ageda Leave a Comment

Ik sta er steeds vaker bij stil. Een huis voelt voor mij pas compleet als de muren iets vertellen. Een foto, een beeld, een ontwerp dat herinneringen oproept of een bepaalde sfeer neerzet. Maar terwijl ik bezig was met het kiezen van nieuwe muuraankleding, merkte ik dat ik mezelf een andere vraag stelde dan anders: hoe duurzaam is wat ik aan mijn muur hang eigenlijk? Niet vanuit perfectie, maar vanuit bewust wonen.

We hebben het vaak over duurzaamheid in huis. Over energie, isolatie en meubels. Wat aan de muur hangt, blijft opvallend vaak buiten beeld. Terwijl ook muurkunst keuzes vraagt: in materiaal, levensduur en hoe vaak je iets vervangt. En juist daar ligt meer impact dan je denkt.

Duurzaamheid begint bij hoe lang iets blijft hangen

Wat me steeds duidelijker werd: de meest duurzame keuze is vaak iets dat niet snel verdwijnt. Trends komen en gaan, maar hoe sneller je iets zat bent, hoe korter de levensduur. Een poster of print die na een jaar wordt vervangen, weegt zwaarder dan een ontwerp dat meegaat met je leven.

Daarom trekken modulaire systemen mijn aandacht. Denk aan muurontwerpen die je kunt aanpassen, uitbreiden of herschikken zonder alles weg te halen. Zo kun je bijvoorbeeld beginnen met een kleine compositie en die later uitbreiden. Een goed voorbeeld daarvan zijn Zeshoekige foto’s. Door hun vorm kun je ze blijven herschikken en aanvullen, waardoor het ontwerp langer relevant blijft. Minder vervangen betekent uiteindelijk minder verspilling.

Meebewegen zonder opnieuw te kopen

Een interieur staat nooit stil. Wat vandaag past, kan morgen anders voelen. Dat geldt zeker voor wat aan je muur hangt. Foto’s wisselen, momenten veranderen, smaken ontwikkelen zich. Oplossingen die je de ruimte geven om te wisselen zonder alles opnieuw te kopen, zijn in dat opzicht een verstandige keuze.

Bij systemen zoals die van Modulari vervang je losse elementen in plaats van het geheel. Dat zie je bijvoorbeeld bij Ronde foto’s, die je eenvoudig toevoegt of verwisselt zonder dat het hele muurontwerp op de schop moet. Het duurzame zit hier niet zozeer in het materiaal, maar in de flexibiliteit van het gebruik.

Eerlijk over materialen

Dan het eerlijke deel. Veel populaire muurobjecten worden gemaakt van materialen zoals PVC, plexiglas of aluminium. Dat zijn geen biobased materialen en ze kosten energie om te produceren. Aluminium is goed recyclebaar, maar de winning is belastend. Kunststoffen zijn complexer als het gaat om milieu-impact.

Dat betekent niet automatisch dat zo’n product een slechte keuze is. Het betekent vooral dat de levensduur extra belangrijk wordt. Hoe langer je iets gebruikt, hoe beter zo’n materiaal zich verhoudt tot duurzaamheid. Een stevig paneel dat jarenlang deel blijft van je interieur is uiteindelijk verantwoord(er) dan iets wat snel wordt vervangen.

Ook ophangen doet ertoe

Iets waar ik zelf niet meteen bij stilstond, is de manier van ophangen. Boren lijkt onschuldig, maar zorgt later vaak voor herstelwerk, verf en extra materialen. Oplossingen waarbij je geen gaten hoeft te maken, verlengen de levensduur van je muren en maken wisselen eenvoudiger.

Dat lijkt misschien een klein detail, maar duurzaamheid zit vaak juist in dit soort stille voordelen. Minder schade, minder herstel, minder extra stappen.

Transparantie boven groene beloftes

Wat ik waardeer, is eerlijkheid. Niet elk merk hoeft zichzelf duurzaam te noemen. Modulari profileert zich bijvoorbeeld niet als een uitgesproken groen label. Het duurzame aspect zit daar vooral in het modulaire karakter en het langdurig gebruik van de producten, niet in grote claims over materialen. Die helderheid maakt het makkelijker om zelf een afgewogen keuze te maken.

Mijn conclusie

Volledig duurzame muurkunst bestaat nauwelijks. Maar bewust kiezen wel. Duurzaamheid zit hier niet in perfect materiaal, maar in minder vervangen, slimmer ontwerpen en langer gebruiken. In iets kiezen dat met je meegroeit in plaats van met trends meebeweegt.

Voor mij betekent duurzaam wonen niet dat alles honderd procent groen moet zijn. Het betekent stilstaan bij wat ik ophang, en waarom. Want wat aan je muur hangt, vertelt niet alleen wie je bent, maar ook hoe bewust je leeft.

Lees verder:

Duurzaamheid in je interieur: wat een kelim (wel en niet) bijdraagt

Zouden we ooit zonder afval leven?

17 oktober 2023 door Ageda Leave a Comment

Het streven naar een samenleving zonder afval is een lovenswaardig doel. Er zijn mensen die heel dicht in de buurt komen. Zijn hangen de zero waste lifestyle aan en produceren niet meer dan een kleine zak afval per jaar. Gelukkig doen ook steeds meer bedrijven moeite om hun afvalstroom te verminderen. Dus zou het mogelijk zijn om ooit helemaal afvalvrij te worden? Een paar redenen waarom ik denk dat het zou moeten kunnen.

We worden ons steeds meer bewust van de gevolgen van overmatig afval en de schadelijke impact ervan op het milieu. Dit bewustzijn heeft geleid tot meer belangstelling voor recycling hergebruik en afvalvermindering.
Technologieën voor afvalverwerking en recycling verbeteren voortdurend. Dit zal er in ieder geval voor zorgen dat de impact van afval op het milieu minder wordt.
Steeds meer bedrijven en overheden omarmen het concept van de circulaire economie, waarin producten en materialen worden hergebruikt, gerepareerd en gerecycled, in plaats van weggegooid.
Je eigen koffiebeker bij de Starbucks, geen gratis tasjes meer bij de supermarkt en extra betalen voor een wegwerpbakje. Er is steeds meer aandacht voor duurzame verpakkingsmaterialen en het verminderen van de hoeveelheid wegwerpverpakkingen.
Jij en ik spelen een belangrijke rol bij het stimuleren van verandering in de richting van minder afval. Het maken van bewuste keuzes bij het kopen van producten en het vermijden van wegwerpartikelen draagt bij aan afvalvermindering.

Misschien is het moeilijk om volledig zonder afval te leven, maar we kunnen zeker stappen zetten in de richting van minder afval. Daarom zette ik onlangs met mijn compagnon Helena Hartholt duurSamen op, een plek waar we samen met anderen willen werken aan een duurzame samenleving op een creatieve, verbindende en inclusieve manier. Via kleine en inspirerende initiatieven rondom duurzaamheid en sociale inclusie willen we laten zien, samen met anderen hoe het anders kan! Een van deze initiatieven is Eco Art, waar we experimenteren met het hergebruik van restmaterialen op een creatieve manier.

Wil je zien waar we mee bezig zijn? Volg ons dan op Facebook

Slowcooking, we nemen de tijd

15 juni 2023 door Ageda Leave a Comment

Om 2 uur in de middag begint manlief te koken. We hebben net de lunch achter de kiezen en ik kijk hem dan ook verwonderd aan. Hij wijst op een grote gietijzeren pan, met daarin een stuk biologisch stoofvlees.. “Ik ga het lekker langzaam laten stoven, dan smaakt het nog lekkerder.” Ik geloof hem direct, maar iets anders vind ik net zo interessant: door voedsel langzaam te bereiden op lage temperaturen, slowcooking, verbruik je veel minder energie. Lekker en duurzaam dus, mijn favoriete combinatie.

Wat maakt slowcooking in de gietijzeren pan zo duurzaam?

De lage temperaturen. Misschien dacht je wel dat het juist minder duurzaam is om lang te koken, maar koken op lage temperatuur is altijd voordeliger. Er gaat namelijk veel minder warmte verloren. Vergelijk het ook maar eens met je (vaat)wasmachine: het eco-programma duurt veel langer, maar is toch zuiniger.
Grote hoeveelheden tegelijk. Dankzij het gebruik van een grote pan is het makkelijk om grotere hoeveelheden voedsel in een keer te bereiden. De restjes bewaar vries je in of eet je de volgende dag.

Er zijn uiteraard meerdere factoren die je maaltijd duurzamer maken. Zoals

het gebruik van biologische ingrediënten. Duurzaamheid gaat niet alleen over de kookmethode zelf, maar ook over de ingrediënten die je gebruikt. Kies voor biologisch, seizoens en lokaal geproduceerde ingrediënten. Ons stooflapje is afkomstig van een Schotse Hooglander die zijn hele leven hier in het Drentse Aa-gebied vrij in de natuur heeft gelopen, op een perceel van minimaal 50 ha.
Uiteraard kan slowcooking ook zonder vlees worden toegepast. Zie hieronder tips voor een heerlijke vegetarische stoofpot.
Kies voor een duurzame pan. Een pan is een pan zou je denken? Maar daar zit toch veel verschil in. Wij hebben de Dutch Oven in huis. Een prachtige pan van het Nederlands merk Combekk, dat zoveel als mogelijk gebruik maakt van gerecyclede materialen, zoals gerecycled roestvrij staal, aluminium en bakeliet. Ze gebruiken bijvoorbeeld oude spoorrails en oude fietsen! De pan die wij gebruiken is vrij van giftige stoffen. Er zit geen lood, cadmium, PFA, PFAS, PBA of iets anders in. 100% voedselveilig dus. Nog een leuk weetje: deze pan kan ook prima in de oven of buiten op een vuurtje.
Milieuvriendelijke reiniging. Je pan moet uiteraard weer schoon. Ik zet onze pan niet in de vaatwasser, maar maak ‘m schoon met heet water, en als het erg vet is, een klein beetje milieuvriendelijk afwasmiddel.

Slowcooking maakt het eten lekkerder

Je proeft het gewoon: Het langzame kookproces bij lage temperaturen zorgt voor een betere smaak en textuur van voedsel. Door voedsel langzaam te garen, kunnen de smaken zich beter ontwikkelen en worden vlees en andere ingrediënten malser, sappiger en smaakvoller.

En is het ook gezonder? Waar hoge temperaturen sommige voedingsstoffen zoals vitamines en antioxidanten kunnen afbreken, zorgt het langzame garingsproces er juist voor dat deze voedingsstoffen behouden bljven.

Tips voor vegetarisch stoven

Slowcooking is ook geschikt voor vegetarische en veganistische gerechten. Een paar tips voor slowcooking zonder vlees. Hoe lang iets moet garen is afhankelijk van de ingredienten. Maar de basis is als volgt:

Verhit één wat olie in de stoofpan,
Bak eerst de ingrediënten van je stoofgerecht. Dit geldt niet voor alle groente. Veel kun je ook rauw toevoegen aan het water (zie hierna).
Voeg water, bouillon, of wijn toe aan de pan. Hoeveel vocht je moet toevoegen verschilt per gerecht.
Voeg naar wens kruiden toe en eventueel andere rauwe ingrediënten, zoals groente en/of peulvruchten.
Doe de deksel op de pan en breng de inhoud net niet aan de kook. Zet daarna de warmtebron laag en laat de ingrediënten langzaam gaar stoven. Stoven kan ook in de oven. Gebruik hiervoor een ovenbestendige pan (bijvoorbeeld de Dutch Oven) en laat de temperatuur niet boven de 80°C komen.

De keuze is reuze! Denk aan

Bonen en peulvruchten: Droge bonen en peulvruchten, zoals kikkererwten, linzen, en zwarte bonen, kunnen uitstekend worden bereid in een slowcooker of stoofpan. Week de bonen ’s nachts, spoel ze af en kook ze vervolgens langzaam met kruiden, groentebouillon en andere smaakmakers. Doe hiervoor water, bouillon of wijn in de pan en voeg de bonen (of andere groente) toe. Doe de deksel op de pan en breng de inhoud net niet aan de kook. Zet de warmtebron laag en laat alles langzaam gaar stoven.
Groentestoofschotels: Combineer verschillende groenten, zoals wortelen, aardappelen, paprika’s, courgette, champignons, tomaten en uien, met kruiden, bouillon en eventueel wat tomatensaus. Laat het langzaam sudderen tot de groenten zacht en vol van smaak zijn.
Vegetarische curry’s: Combineer groenten, zoals bloemkool, zoete aardappel, erwten en spinazie, met een zelfgemaakte currypasta, kokosmelk en kruiden. Laat het langzaam koken zodat de smaken zich goed kunnen vermengen.

Hoewel koken op lage temperaturen voordelen heeft, zijn er ook gerechten en kookmethoden waarbij hogere temperaturen nodig zijn. Het is belangrijk om de juiste kooktechniek te kiezen op basis van het voedsel dat je bereidt om de beste resultaten te krijgen.

Weten hoe je zuinig een eitje kookt? Lees hier:

Een zuinig eitje koken

Bakken met notenmeel

19 mei 2023 door Ageda Leave a Comment

Bakken is een heerlijke bezigheid. Het liefst zoek ik de speciale lekkernijen uit, gemaakt met bijzondere meelsoorten, en dan het liefst notenmeel. Dat leidt geheid eerst tot de nodige mislukkingen. Maar je weet, de aanhouder wint. Deze heerlijke guilty pleasures zijn zeker de calorieën waard.

Waarom notenmeel gebruiken?

Wie twee walnotenbomen, drie hazelnotenbomen en één pecannotenboom in de tuin heeft staan, zoals ik, weet al snel niet meer wat te doen met alle noten. Er meel van maken en lekkere taarten van bakken is een goede oplossing. Er zijn echter meer redenen om notenmeel te gebruiken voor je baksels: het is koolhydratenarm en glutenvrij en rijk aan proteïne! En, je baksel krijgt een heerlijke notensmaak (ja, dat was een inkoppertje).

Zelf notenmeel maken

Heb je veel noten, dan maak je zelf makkelijk notenmeel. Ik geef toe, wel een karweitje om alles eerst te doppen. Maar heb je alles eenmaal uit de dop, dan is het een kwestie van fijnmalen in de keukenmachine. Of, als je het heel fijn wilt hebben, in de koffiemolen.

Soorten notenmeel

Alle noten kan je natuurlijk tot meel vermalen. Maar gelukkig kan je ook online veel verschillende soorten meel van noten waaronder amandelmeel bestellen. Denk ook aan

Pistachemeel
Hazelnootmeel
Walnotenmeel
Cashewnotenmeel
Pecannotenmeel

Kies (uiteraard) als het kan voor de biologische variant. (Basboernoten is mijn favoriet)

Glutenvrij bakken, kan dat zomaar?

Een cake van tarwemeel bak je anders dan een cake van hazelnootmeel. Want als er geen gluten inzitten, bindt het meel niet zo goed. De oplossing: gebruik wat maizena, agar agar of lijnzaad in je gerecht. Extra bakpoeder kan ook helpen. Resultaat is vaak wel dat baksels met notenmeel compacter worden. Bloem zorgt er namelijk voor dat het geheel luchtig wordt. Maar zoals ik al zei, het is een kwestie van vallen en opstaan. Maar zoals mijn vader altijd zegt: mislukt is ie eigenlijk nog lekkerder 😉. En uiteindelijk krijg je het zeker in de vingers. Een van onze favorieten thuis is deze amandelcake. In een handomdraai gemaakt.

Amandelcake

Benodigdheden:
200 gr amandelmeel
1 tl bakpoeder
4 eieren
2 el honing
1 zakje vanille suiker
80gr roomboter
75 gr noten

Bereiding:
Verwarm de oven voor op 150˚C en bekleed je bakblik met bakpapier. Omdat bakken met notenmeel wat compacter wordt, laat het soms ook moeilijke los van het bakblik.
Meng de amandelmeel met de bakpoeder in een kom en klop vervolgens de eieren er door.
Voeg de honing en vanillesuiker toe.
Smelt de roomboter en voeg dit bij het mengsel. Meng alles 5 minuten met de mixer.
Roer er de fijngemalen walnoten door met een spatel. Giet het beslag in je cakeblik, en zet het voor 50 minuten in de oven.

Een ander heerlijk recept met amanadelmeel en ook nog eens suikervrij:

Suikervrij appel-rozijnen-notencake

Probeer ook eens de andere soorten notenmeel uit. De smaak zal je verrassen.

Theeblaadjes en koffiedik hergebruiken

1 november 2021 door Ageda Venema Leave a Comment

Smoothie van koffiedik? Theeblaadjes onder je oksels? Nou nee, niet echt. Toch is het zonde om koffieprut en theeblaadjes gewoon in de groencontainer te gooien. Want ze hebben bijzondere eigenschappen. Met onze losse thee en koffiebonen sparen wij wekelijks een aardig hoeveelheid op. Theeblaadjes en koffiedik hergebruiken is zeker de moeite waard. Hieronder de meest simpele DIY tips met koffie en thee.

Koffiedik hergebruiken

Lichaamsscrub: vul een potje voor een kwart met suiker en een kwart met koffiedik. Voeg al roerende zoveel olie toe tot het mengsel smeerbaar is. Gebruik onder de douche en je huid is weer perzikzacht.
Schuurmiddel voor pannen: een schuursponsje met 1 of 2 eetlepels koffiedik is alles wat je nodig hebt.
In de tuin: Koffiedik houdt naaktslakken op afstand en katten uit je tuin. Daarnaast is het een natuurlijk middel tegen bladluizen.
Gootsteenontstopper: bepaalde oliën in de koffiedik kunnen ervoor zorgen dat je gootsteen beter doorstroomt. Het vuil hecht zich aan de oliën vast. Doe dit wel met voldoende heet water.
Compost: gooi de koffiedik bij je planten in de tuin. Koffiedik bevat onder andere stikstof, fosfor, magnesium en kalium. Of gooi het gewoon op de composthoop. Wormen zijn er dol op.

Theeblaadjes hergebruiken

Tegen ongedierte: Gebruikte groene theeblaadjes houdt ongedierte en insecten weg. Voeg wat toe aan het plantenwater als je je kamerplanten water geeft. Dit kan uiteraard ook met theezakjes
Luchtverfrisser: Gooi gebruikte en gedroogde theebladeren in de vuilnisbak of kattenbak. Het vermindert nare geurtjes. Werkt ook tegen knoflook of uienlucht aan je handen. Wrijf ze in met natte groene theebladeren. Je kunt hiervoor ook koffiedik hergebruiken
In de keuken: Een theezakje kan je opnieuw gebruiken in de pan met rijst of pasta. Het zorgt voor een extra smaakje aan je maaltijd.
Zonnebrand: Koude thee of gekoelde gebruikte theezakjes verzachten de pijn bij kleine brandwonden of verbranding door de zon. Ook tegen de ‘brand’ van insectenbeten zijn gekoelde gebruikte theezakjes een oplossing.

Lees ook:

Duurzaam schoonmaken: Een schoon en fris bed

DIY: Vlierbessensiroop maken

8 september 2021 door Ageda Venema Leave a Comment

In juni genoot ik van vlierbloesemsap. De bloesem van destijds, zijn nu besjes geworden. Tijd dus voor vlierbessensiroop. Onze struiken hangen nu vol trossen vlierbessen. En dat moet, als ik het mag geloven, liters siroop opleveren. Hoe je dat maakt? Dat lees je hieronder. En ook een receptje voor vlierbessenjam. Met appel!

Eerst maak je vlierbessensap

water
vlierbessen

Pluk de rijpe vlierbessen. Ze moeten mooi zwart zijn, ofwel diep paars. Groene bessen haal je eruit, die schijnen giftig te zijn. Haal zoveel mogelijk takjes van de bessen. Bijvoorbeeld door de bessen er met een vork af te ‘ritsen’. Ik doe het lekker met de handen. Een ‘bloederig’ karweitje, maar ook lekker zen.

Spoel de bessen even af en kook ze vervolgens op een zacht vuurtje met een klein beetje water zo’n 20 minuten. Verhouding: 1,5 kilo besjes en 100 ml water. Na 20 minuten zijn de vlierbessen zacht en opengebarsten.

Dan vlierbessensiroop

vlierbessensap
suiker

Met het vlierbessensap maak je vlierbessensiroop. Breng in een pan 1 liter vlierbessensap aan de kook samen met 500 gram tot 1 kilogram suiker. Suiker maakt je siroop niet alleen zoeter, maar heeft ook als doel om de siroop langer houdbaar te maken. Verwarm het net zolang totdat alle suiker is opgenomen. Giet het vervolgens in een schone fles. Gebruik hiervoor een trechter of een maatbeker (dat schenkt wat makkelijker). Draai de dop er direct op.

Let op: de siroop is gloeiend heet. Verwarm eventueel eerst de fles voor met een beetje kokend water.

Tips:

Voeg kruidnagel toe bij de siroop
Of citroensap
Of een takje rozemarijn en tijm bij voor een echt anti-verkoudheidsdrankje

Waarom vlierbessensiroop? Omdat het gezond is. Het helpt tegen verkoudheid. Voeg er rozemarijn aan toe, en het smaakt als Natterman. Leng de siroop aan met wat water. Je kunt het warm en koud drinken.

Vlierbessenjam maken

Het is een bijzondere smaak, vlierbessenjam. Daarom voeg ik ook appel toe, voor de frisse touch.

1 kg vlierbessen
2 appels
100 ml citroensap
250 gram suiker
1 zakje geleipoeder

Kook de vlierbessen en laat ze 10 minuten zachtjes doorpruttelen. Zitten er nog takjes in, zeef dan het geheel. Rasp ondertussen de appels. Doe de vlierbessen terug in de pan (als je ze hebt gezeefd) en voeg de suiker met de geleipoeder toe. Laat nog even doorkoken en voeg vervolgens de geraspte appels en het citroensap toe. Doe de stollingstest (een drupje jam op een koud schaaltje). Heeft het de gewenste dikte, schenk het dan over in gesteriliseerde potjes.

Lees verder:

BewarenBewaren

DIY: rabarberjam maken

17 mei 2021 door Ageda Venema Leave a Comment

Het is tot zover een voorjaar van niks. Ik kan de wortels en de bietjes, en ja, zelfs de sla wel uit de grond kijken. Maar hoe anders is het met de rabarber! Hij groeit en groeit en groeit. Tijd dus voor wat lekkers. En om er nog het hele jaar van te kunnen genieten, ga ik aan de slag en rabarberjam maken. Verrukkelijk!

Ruim een kilo rabarber plukte ik. Dit is voor de eerste lading, want er staat minstens nog een kilo. Voor deze week. Volgende week is er vast nog meer!

Rabarberjam maken is niet moeilijk. Wat heb je nodig:

1 kilo rabarber
500 gram suiker
4 gram agar agar of een zakje geleipoeder

Was de rabarber, snijd het in stukjes van 1 cm en doe het in een pan. Voeg de suiker bij en breng het geheel aan de kook. Zet het vuur niet te hard aan in het begin, anders brandt het aan. Op een gegeven moment komt het vocht los uit de rabarber, dan kan het vuur weer wat hoger. Laat net zo lang doorkoken totdat de rabarber uit elkaar valt en zacht is.

Doe de agar agar erbij en laat het heel kort nog 2 minuten doorkoken. Schenk daarna over in schone potjes.

Jam zonder suiker

O ja, ik en suiker. Al jaren vermijd ik waar mogelijk suiker. En dan toch suiker in de jam? Dat komt omdat het rabarberjam is. En zonder suiker is het mij veel te zuur! Suiker heeft daarnaast een bijzondere eigenschap. Het zorgt er onder andere voor dat jam bindt en dat het goed bewaard kan worden, want suiker zorgt ervoor dat bacteriën en enzymen niet de kans krijgen om je jam te laten bederven. Wil je geen suiker, dan kan je kiezen voor bijvoorbeeld ahornsiroop, kokosbloesemsuiker of honing. Maar dan heb je nog iets nodig om je jam dik te laten worden. Bijvoorbeeld:

pec (pectine)
chia-zaadjes of
agar-agar
sap van vruchten met veel pectine, zoals bijvoorbeeld citroen, sinaasappel, aalbes, peer, kweepeer, appel, pruim en kruisbes.

Geleisuiker of gewone suiker?

Nog makkelijker is om geleisuiker te gebruiken in plaats van gewone suiker. Geleisuiker, ook wel confituursuiker, is eigenlijk gewone kristalsuiker met pectine. Voordeel van geleisuiker is dat je er vaak minder van nodig hebt dan gewone suiker. Maar geleisuiker heb ik niet altijd in huis. Gewone suiker daarentegen wel. De verhouding is over het algemeen dat je ¾ van het gewicht van het fruit aan suiker toevoegt. (dus 1 kilo fruit met 750 gram suiker). Maar dat is mij te zoet, zelfs voor rabarberjam. Daarom voeg ik nog agar-agar toe. En dat heb ik in huis, omdat zo’n zakje heel lang meegaat (je hebt bijna nooit meer dan 4 gram nodig).

Jam in pindakaaspotjes

Rabarberjam maken doe ik in potjes waar pindakaas, augurken of dergelijke in heeft gezeten. Voordat de jam erin gaat was ik ze heel goed schoon en kook ik ze vervolgens zo’n 10 minuten uit in kokend water. De potjes moet je echt tot net onder de rand vullen met hete jam. Sluit goed af en zet de potten direct na het vullen op de kop. De hitte van de jam duwt dan de overtollige lucht uit de pot. Ook dit komt ten goede aan de houdbaarheid. Draai de potten na 5 minuten weer om en laat ze rustig afkoelen.

Eet smakelijk.

Wil je meer weten over jam maken? Kijk dan eens naar dit boek: Jam, gelei, confituur. Boordevol tips over hoe je overheerlijke jam maakt.

4 tips voor duurzaam vlees eten

8 maart 2021 door Ageda 1 Comment

Betekent duurzaam eten dat we allemaal vegetariër moeten worden? Of zelfs veganist? Nee, maar wel dat we bewuster om moeten gaan met onze vleesconsumptie. Dat betekent minder vlees eten en duurzaam vlees eten. Hoe je dat doet en hoe je dat in je leefpatroon van jou en je gezin invoert, lees je hier in 4 tips.

Tip 1: Minder vlees

We eten met z’n allen best wel heel veel vlees. Dat kan iets minder. Minder vlees eten kan op verschillende manieren. Je kan een dagje geen vlees eten bijvoorbeeld. Dat kan lastig zijn als je niet gewend bent om vegetarisch te koken. Daarom is er vegetarisch vlees bedacht: lekker plantaardig. Durf je een stapje verder, dan kan je ook een heerlijk groentegerecht maken. Favoriet bij ons is een hartige taart: gevuld met groente en met champignons voor de lekkere bite en vegetarische pannenkoeken. Oh, en wist je dat er ook vegetarische kroketten zijn?

Krijg je ruzie thuis omdat er elke dag toch echt vlees op tafel wordt verwacht? Of dat ze het ‘nepvlees’ niet lekker vinden? Maak dan de porties kleiner. Maak je normaal gesproken gehaktballen van 150 gram per stuk, maak ze dan nu van 125 gram. Of geef iedereen één worstje bij de stamppot in plaats van twee.

Tip 2: Duurzaam vlees eten = Koop goed vlees

Duurzaam vlees eten zit ‘m zeker ook in wát voor vlees je koopt. Ga niet voor de kiloknallers in de supermarkt, hoe aantrekkelijk die wat betreft prijs ook lijken. Als je tip 1 ter harte neemt en minder vlees gaat eten, blijft er wat geld over om te besteden aan beter vlees. Je zult merken dat dit vaak ook lekkerder vlees is. En dat er meer vlees over blijft na bereiding. Zo bevat een kiloknaller kip vaak zoveel water dat er na bereiding weinig vlees overblijft. Biologisch vlees uit de supermarkt is duur, en voor een groot gezin wellicht een flinke kostenpost. Maar weet dat er alternatieven zijn.

Koop lokaal – er zijn veel boeren die hun eigen vlees verkopen. Een voorbeeld is Zorgboerderij De Hanse Hof in Beilen (waar ik toevallig als vrijwilliger werk). De dieren hebben daar een goed leven en worden met liefde verzorgd. Er zijn natuurlijk meer van dit soort bedrijven. Kijk eens rond in jouw buurt. Het vlees is goed en je betaalt niet de hoofdprijs!
Heb je wat ruimte in je vriezer? Koop dan eens een deel van een koe, varken, geit of kip. Bijvoorbeeld van Grutto. Deze dieren hebben een goed leven gehad en hebben op eigen tempo kunnen groeien. De kant en klare vleespakketten zijn zonder toevoegingen. Een hele grote vriezer heb je er overigens niet voor nodig. De pakketten zijn zeer compact en passen in één lade.
Koop je toch liever in de supermarkt, let dan in ieder geval op het keurmerk van Beter Leven. Hoe meer sterren, hoe beter. Maar het hebben van het keurmerk is al de eerste stap in de goede richting.

Tip 3: Leer en onderzoek

Zie het eten van minder vlees niet als een last, maar als een manier om iets nieuws te leren. Experimenteer in de keuken, lees kookboeken, sluit je aan bij (online) groepen waar ervaringen worden gedeeld en vragen kunnen worden gesteld. En sta open voor nieuwe ingrediënten.

Wil je helemaal geen vlees meer eten of zelfs helemaal geen dierlijke producten meer gebruiken? Dan is er wel wat meer werk aan de winkel. Want zomaar stoppen met vlees eten terwijl de rest van je eetpatroon hetzelfde blijft, is niet slim. De tekorten die ontstaan in je lichaam (zoals eiwitten, ijzer, vitamine B1 en B12) zal je ergens moeten opvangen in je eetpatroon. Ga er over lezen, vraag ervaring aan vrienden en familie die met het eten van vlees zijn gestopt. En snuffel eens in dat geweldige assortiment aan veganistische en vegetarische kookboeken.

Tip 4: Maak het je makkelijk

Je kunt het verminderen van je vleesconsumptie zo moeilijk maken als je wilt. Daarmee wil ik zeggen dat je je het ook heel makkelijk kunt maken. Bijvoorbeeld door vleesvervangers te kopen. Het is een kwestie van uitproberen welke je lekker vindt. Wij vinden thuis niet alle vleesvervangers even lekker, maar gelukkig verschijnen er vaak weer nieuwe variaties. Nu hebben we een aantal gevonden die echt de structuur en smaak van vlees kan evenaren en we allemaal lekker vinden.

Nu zullen er mensen zijn die zich afvragen waarom je vlees wilt vervangen door een vleesvervanger. Antwoord: het gemak. Wie altijd een bepaalde kookstijl heeft gehad (pasta met gehakt, aardappels groente en vlees, stamppot met rookworst) heeft tijd nodig om van stijl te veranderen. Vleesvervangers zijn de eerste stap in de bewustwording. Langzaam aan zul je je steeds verder gaan verdiepen in een leefstijl met minder vlees.
Wil je helemaal voor het gemak gaan? Ga dan op zoek naar kant-en-klaar. Kijk eens naar de Veganbox. Zij leveren elke week een box vol veganistische ingrediënten, samen met de recepten. Handig voor wie de inspiratie ontbreekt voor gezonde en lekkere gerechten zonder vlees. Het mooie is dat er geen minimale afname is van het aantal boxen en dat je per week kunt opzeggen (of pauzeren). Super handig als je deze box een keer wilt proberen.

In mijn kalender vind je meer ideeën voor eten met minder vlees. Maar ook heel veel andere tips voor een duurzamer leven.
Gebruik de code Mindervlees en ontvang 25% korting.

Elke Dag Groener, 365 tips voor een duurzamer leven

Zuurkool van rode kool en bloemkool: stappenplan fermenteren

15 februari 2021 door Ageda Leave a Comment

Dacht jij dat je zuurkool alleen van witte kool gemaakt kan worden? Fout. Alle soorten kool kan je hiervoor gebruiken. Zelfs rode kool en bloemkool. Het is een kwestie van fermenteren. Een stappenplan fermenteren vind je hier.

Wat is fermenteren?

Bij fermentatie worden schimmels, bacteriën en gisten aan het werk gezet. Klinkt niet lekker? Dan heb je zeker nog nooit yoghurt, wijn of zuurkool geproefd. Inderdaad, dat is gefermenteerd voedsel. De micro-organismen zorgen er tijdens het proces voor dat een product langer houdbaar wordt, van smaak verandert of beter verteerbaar wordt.

Fermenteren kan je zelf

Het lijkt rocket science, maar fermenteren is helemaal niet zo ingewikkeld. Er bestaan verschillende processen, onder andere met en zonder zuurstof. Ik beperk me op dit moment nog tot het fermenteren van groente. Vooral tijdens het oogstseizoen handig als ik met een overschot aan kolen of wortels zit. Fermenteren is dan een handige manier van bewaren.

Wat heb je nodig voor fermenteren

Fermenteren is dus niet ingewikkeld. Maar voor mij is het net zo belangrijk dat ik niet veel nodig heb om te kunnen starten met fermenteren. Het is heel puur. Behalve zeezout, water, groente en een steriele pot heb je niets extra’s nodig. O ja, een klein beetje geduld misschien.

Stappenplan fermenteren

Kies een stevige groente: wortel, rode biet, spruitjes of verschillende soorten kool.
Snijd de groente fijn.
Strooi er zeezout over: 2% van het gewicht aan groente. Meng goed door elkaar.
Doe de groente over in een gesteriliseerde pot. Kneus het een beetje door het aan te drukken. Doe er net zoveel water bij dat de groente onderstaat.
De groente heeft de neiging om boven het water uit te komen. Voorkom dit door een plastic zak gevuld met water er boven op te leggen. Eventueel boven op een blad van diezelfde groente (bijvoorbeeld een blad rode kool bovenop de fijngesneden rode kool). Of gebruik satestokjes, die je kruislings bovenop klemt.
Sluit de pot goed af en zet ‘m op een warme plek. Open elke dag de pot om lucht te laten ontsnappen. Na 3 of 4 dagen kun je proeven. Is de smaak goed, zet de pot dan in de koelkast. Hoe langer het fermentatieproces duurt, hoe sterker het gaat smaken.

Probeer de verschillende groente en ga lekker experimenteren. Ik ben benieuwd naar je resultaat. Mijn rode kool was na 2 weken goed op smaak. Het is een heerlijke bijgerecht geworden.

Meer weten over fermenteren en andere vormen van inmaken? Het boek van Instock cooking is een echte aanrader.

Wist je dat je je keukenafval ook kunt fermenteren en omzetten in plantenvoeding? Dat is de Bokashi methode.

Wil je weten hoe je biologisch én goedkoop kunt eten? Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en download gratis de checklist.

Maak je eigen tuindecoratie door te recyclen

1 februari 2021 door Ageda Leave a Comment

Het hele jaar door ben ik bezig in de tuin. Ook in de winter. Dan ben ik vooral aan het bedenken hoe ik mijn tuin nog mooier kan maken. Dat kan natuurlijk met bloemen en planten, maar ook met tuinornamenten: beelden, potten, stapstenen of plantenbakken. Ga je naar een tuincentrum voor deze dingen, dan kom je er uit met een lege portemonnee. Liever maak je het zelf. Ruim je huis op en kijk hoe je versleten of kapotte spullen in je tuin een tweede leven kunnen krijgen. Laat je creativiteit de vrije loop. Tuindecoratie zelf maken is niet moeilijk. Ik geef je een paar voorbeelden.

Mozaïek aan de muur van gebroken aardewerk

Bij ons sneuvelen er jaarlijks wel een aantal borden, mokken, schaaltjes of bloempotten. Zo jammer, vooral toen mijn favoriete beker sneuvelde. Maar in plaats van de scherven in de vuilnisbak te gooien, bewaarde ik ze. Want met gebroken aardewerk kan je leuke dingen maken. Zoals een mozaïektegel. Het enige dat je nodig hebt is je gesneuvelde servies en gips.

Plaats de brokstukken in een dikke plastic zak en sla ze voorzichtig met een hamer in kleinere stukken. Niet té klein, want hele kleine scherven zijn niet meer te gebruiken. Draag eventueel oogbescherming, want je wilt geen scherven in je ogen krijgen. Neem een vorm die je mooi vindt (bijvoorbeeld een taartvorm) en leg de brokstukken er zo in dat je een mooi patroon krijgt.

Je idee is klaar, nu de uitvoering. Meng het gips volgens de instructie op de verpakking. Plaats de vorm op een dik stuk karton of wat hout en vul deze met gips, zo dik als jij het wilt. Leg daarna het gebroken serviesgoed in het gips, je patroon aanhoudend. Duw ze voorzichtig naar binnen zodat het bijna gelijk ligt met het oppervlak, maar niet helemaal. Hierdoor kan het iets ‘zinken’ terwijl het droogt. Laat het geheel minstens een nacht drogen.

Maak er een haak aan vast met behulp van wat secondelijm en hang het op: aan de schuurdeur of in de boom. Wil je stapstenen maken, vervang dan het gips door cement en maak mallen van hout.

Gerecyclede plantenbakken

Zelf een plantenbak maken is niet heel ingewikkeld. Het belangrijkste dat een plantenbak nodig heeft is een afvoer. Maak dus onderin je item dat gaat dienen als plantenbak een paar gaten. Lukt dit niet? Voeg dan een laag grind of kleine steentje onderin toe. Dit voorkomt dat je plantenbak een modderpoel wordt.

Maak je plantenbak van:

Oude laarzen: zelf verslijt ik elke twee jaar wel een paar laarzen. Het is mijn schoeisel in de tuin. Maar hiervoor kan je ook kinderlaarzen gebruiken. Het leukste is om twee oude laarzen bij elkaar te zetten. Maak een gaatje onderin en vul met potgrond. Plant er lobelia in of viooltjes. Die laatste staan ook in de winter er nog leuk bij. Zet ze bij de voordeur of hang ze aan de schutting.

Pannen of theepotten: Een klimop in een mooie geëmailleerde ketel ziet er eigenzinnig uit. Maar een oude pan met mooie bloemen staat ook geweldig op tafel. Zoals ik al schreef: overal passen plantjes in, zolang je maar zorgt voor een goede afvoer. Dus ook in de oude roestige kruiwagen of waterteil.

Blik: bewaar al je groenteblikken. Verwijder de etiketten en maak gaatje in de bodem. Je kunt ze schilderen of in hun natuurlijke staat laten. Maak ze vast aan een (kale) omheining. Zet ze in een groep en plaats er kleurrijke bloemen in. Het geeft niet dat als ze wat roestig worden. Dat ziet er juist stoer en aantrekkelijk uit. Of ben je net als wij aan het klussen, dan slingeren er vast wel her en der oude verfpotten rond. Zet een plant met paarse bloemetjes in een paarse verfpot en een oranje plant in een oranje verfpot.

Oude tassen: Tassen die je niet meer gebruikt voor de boodschappen omdat bijvoorbeeld de hengsels kapot zijn, kun je gebruiken als kweekzakken voor groente. Het is een prima plek voor je tomaten, aardappels of kruiden. Vooral als je een kleine tuin hebt of een balkon kan het een uitkomst bieden. Zo ziet een aardappelkweekzak er uit.

Of maak tuindecoratie zelf door bloempotten te pimpen. Bijvoorbeeld met jeansstof.

Kunst in de tuin

Ben je niet zo’n kunstenaar? Dat geeft niet. Ik ook niet. Toch kan je leuke kunstwerkjes als tuindecoratie zelf maken, zonder creatieve vingers.

Windgong

Maak bijvoorbeeld een windgong van oud bestek en een vergiet. Maak het bestek vast aan het vergiet (of andere cirkel) en hang deze op een winderige plek. Met flessendoppen kan natuurlijk ook.

Vogelvoederpoppetjes

Met een bloempotje als hoed, en een bol vet als hoofd eronder. Een lichaam van gedopte pinda’s en ledematen van ongedopte pinda’s. Leuk voor in de tuin en lekker voor de vogels.

Ingelijste plant

Ligt er nog ergens en fotolijst zonder foto? Zet ‘m op een mooie plek in de tuin en plaats er een mooie plantenbak achter. Dat is per direct een kunstwerk.

Gespiegelde tuin

Hang een oude spiegel aan de schutting of in de boom. De weerspiegeling van de tuin is al een kunstwerk op zich.

Wil je je tuindecoratie zelf maken, maar voel je je een beetje onzeker of je het wel kan? Een belangrijke tip: wees niet bang om te beginnen en geniet van het proces van maken. En mocht er toch iets misgaan: weggooien kan altijd nog. En onthoud dat experimenteren deel uitmaakt van het plezier.

Afbeelding van Oldiefan via Pixabay

Nationale pindakaasdag met de lekkerste pindakaas recepten

25 januari 2021 door Ageda 2 Comments

Vandaag is het nationale pindakaasdag. Wij maken al een aantal jaren onze eigen pindakaas. Eerst alleen voor onszelf. Maar toen lieten we het anderen proeven, en al snel waren we een paar potjes armer. We besloten vorig jaar om onze pindakaas op kleine schaal te verkopen, onder de naam Piets Pindakaas. Gewoon langs de weg, voor de deur. Er zijn best veel mensen die van pindakaas houden, merkten we al snel. Daarom een paar lekkere en makkelijke pindakaas recepten.

Geschiedenis van pindakaas

Maar eerst een stukje geschiedenis. Sinds wanneer kennen wij pindakaas? Bijna iedereen is opgegroeid met pindakaas. Het blijft altijd vreemd dat het pinda-kaas wordt genoemd, terwijl het niks met kaas te maken heeft. Maar dit heeft een reden, lees ik op Wikipedia. In Amerika heette het peanut butter. Toen het naar Nederland werd geïmporteerd, mocht het geen pindaboter heten, omdat het volgens de ‘Boterwet’ verboden was om een product boter te noemen als er geen zuivel in verwerkt zat.

Waarom het dan wel de toevoeging ‘kaas’ mocht krijgen, is onduidelijk. Een mogelijke reden is dat al een eeuw eerder in een Surinaams-Duits woordenboek het Surinaamse gerecht Pindadokun (wat overigens niet hetzelfde was als de pindakaas van nu) in het Duits werd vertaald als ‘Pinda-käse’.

Pindakaas en Suriname

Het was ook een Surinamer die de pindakaas voor het eerst op Nederlandse markt bracht, nog voor Calvé. Harry Bharos had aan het eind van de Tweede Wereldoorlog zijn eerste pindakaasbedrijf aan huis. In 1952 opende hij zijn eigen winkel in Suriname en verkocht pindakaas onder de naam Bharos Pindakaas: een lekkere pittige pindakaas die beroemd was onder de Surinamers. Nu snap ik eindelijke waar het gebruik vandaan komt om sambal op de pindakaas te smeren!

Hoe gezond is pindakaas?

Pindakaas is absoluut niet ongezond. Maar het hangt er wel vanaf welke pindakaas je eet. Uit veel merken pindakaas is de pindaolie verwijderd en vervangen door goedkoop palmvet. Dit laatste is niet gezond en zeker niet goed voor het milieu. De pinda-olie wordt dan weer verkocht als archideolie. Daarnaast bevatten deze merken Pindakaas vaak veel zout en suiker. Lees dus even de ingredientenlijst op het potje.

Pure pindakaas, zoals Harry Bharos die maakte en zoals ook die van ons gemaakt wordt, is gezonder. Het is rijk aan plantaardige vetten en eiwitten, vitaminen en mineralen. En het is een goede bron van voedingsvezels. Maar let wel op: pinda’s bevatten veel koolhydraten. Het zijn overigens geen noten, maar peulvruchten.

De lekkerste pindakaas recepten

Hoewel wij pindakaas vooral als broodbeleg kennen, is het toch een veelzijdiger product. Eet pindakaas bij het ontbijt, lunch, hoofdgerecht of tussendoortje. Ik zou overigens niet en-en doen, maar of-of. Hieronder deel ik de lekkerste pindakaas recepten

Pindakaas bij het ontbijt

Met een broodje pindakaas is niks mis. Maar hij wordt nog lekkerder met een topping. Neem een boterham en besmeer hem dik met pindakaas. Maak ‘m af met een topping van sambal, banaan, hagelslag, jam (peanutbutter-jelly), appel of speculaas.

Pindakaas als lunch

Deze pindakaas pannenkoek vond ik op de site van Goodmoodmama. Zo super simpel

Recept Pindakaas Pannenkoek

250 ml melk
100 gram bloem
25 gram havermout
5 gram kokosrasp
1 ei
Eetlepel koekkruiden of kaneel
Goede eetlepel pindakaas
Snufje zout

Bloem, havermout, kokosrasp, koekkruiden en zout in een kom of maatbeker en even doorroeren. Voeg de melk toe en kluts met een garde tot een glad beslag. Voeg dan het ei en de pindakaas toe en kluts weer tot een egaal mengsel. Bak in een pan ongeveer 6 stuks en beleg naar keuze.

Pindakaas als hoofdgerecht

Dan kan je gaan voor een echte lekkere Surinaamse pindasoep. Maar favoriet is toch een nasi of bami met pindasaus. In een handomdraai gemaakt:

Recept pindasaus

2 eetlepels olijfolie
1 kleine ui
2-3 teentjes knoflook
½ verse rode peper of een theelepel sambal
1 theelepel gemalen komijnzaad
1 theelepel gemalen koriander
½ theelepel laos
Snuf zout
2 volle eetlepels pindakaas
3 eetlepels ketjap manis
150 ml water

Snipper de ui en knoflook fijn. Ontdoe de rode peper van zaadjes en snij ook fijn. Fruit in een steelpannetje de uit, knoflook en rode peper een paar minuten. Voeg dan de kruiden toe en en snufje zout. Bak het mengsel nog een paar minuten zachtjes en doe dan de pindakaas erbij. Roer zachtjes totdat het mengsel goed warm is. Voeg dan de ketjap toe en roer tot een homogeen mengsel. Schenk tot slot al roerend met een garde 150 ml kokend water bij de saus. Blijf roeren totdat de saus de gewenste dikte heeft.

Pindakaas als tussendoortje

Dit is een van onze favoriete tussendoortjes. Vooral omdat het zo simpel te maken is. En deze ingrediënten hebben we bijna altijd in huis.

Recept haverkoeken

150 gram havermout
50 gram pindakaas
1 banaan
1 ei
50 gram hazelnoten
60 gram pure chocola
scheutje olijfolie

Verwarm de oven voor op 180 graden. Mix de havermout met de banaan, het ei, een scheutje olijfolie en de pindakaas. Hak de noten grof en meng ze door de havermout. Leg in een ovenschaal van 20×20 een bakpapiertje en verdeel het mengsel over de schaal. Druk goed aan. Bak de haverrepen in ongeveer 30 minuten af. Laat ze vervolgens afkoelen. Smelt de chocolade au bain-marie en smeer de chocolade met een mes over de haverrepen. Laat de chocolade uitharden en snijd de repen in 8 gelijke plakken.

Met deze lekkere pindakaas recepten is het elke dag Pindakaasdag!

5x energiereep maken

30 november 2020 door Ageda Leave a Comment

Af en toe kan je echt even behoefte hebben aan extra koolhydraten. Bijvoorbeeld tijdens het sporten, een lange wandeling of (zoals bij ons vaak het geval is) een intensieve klusdag, lees: vloertje leggen, muurtjes schilderen. Een energiereep gaat er dan wel in. Nee, niet een uit de winkel, maar lekker zelfgemaakt. Want dat is absoluut niet ingewikkeld. Maak ze met de ingrediënten die jij lekker vindt.

1. No bake ontbijtreep

Handig zonder oven. En smeuïg dankzij de notenpasta.
Met havermout, pompoenzaadjes, rozijnen, notenpasta (of pindakaas), honing, zout

Mix 225 gram havermout met 150 gram pompoenzaadjes en 150 gram rozijnen. Roer er 200 gram notenpasta, 225 gram honing en een snufje zout door en mix het goed. Bedek een platte bakvorm met bakpapier en druk het mengsel in de vorm. Laat dit 4 uur in de koelkast opstijven en snijd het dan in stukken.

2. Energiereep met 4 ingrediënten

Dat je maar weinig ingrediënten nodig hebt voor het maken van een energiereep, bewijst dit recept.
Met dadels, noten, citroenschil en zout

Week 150 gram dadels (zonder pit) 5 minuten in heet water en laat ze vervolgens uitleggen. Maal 150 gram noten kort in de blender (niet te fijn). Snijd de dadels door de helft en blender ze heel even met de noten mee, samen met 1 theelepel geraspte citroenschil en een snufje zout. Vorm van het dadel/noten mengsel een lange rol op een plank. Verpak het in bijenwasdoek (of bakpapier/huishoudfolie als je geen bijenwasdoek hebt) en laat het een paar uur rusten in de koelkast.

3. Tropisch tintje

Voor mij horen kokos en energiereep bij elkaar. Een heerlijke tropische smaak.
Met cashewnoten, amandelen, geraspte kokos, dadels, en kokosolie

Mix 75 gram ongezouten en ongebrande cashewnoten met 75 gram ongezouten en ongebrande amandelen, 75 gram geraspte kokos in de blender helemaal fijn. Voeg 12 dadels zonder pit (5 minuten in heet water geweld) en 2 grote eetlepels kokosolie toe. Mix het totdat alles aan elkaar gaat plakken. Druk het plat op een plank en laat het goed koud worden in de koelkast. Snijd er repen uit.

4. Energie uit de oven

Bijzonder van smaak is deze mueslireep met vijfkruidenpoeder. Uit de keuken van Yvette van Boven
Met honing, kokosolie, eiwit, Chinese vijfkruidenpoeder, granola, en gedroogde vruchten

Verwarm de oven voor op 170 graden. Meng 75 ml honing met 50 gram gesmolten kokosolie (of boter), 3 eiwitten en 1 theelepel Chinese vijfkruidenpoeder. Schep er 600 gram granola en 250 gram gedroogde vruchten door en meng alles goed door elkaar. Leg bakpapier in een platte bakplaat en verdeel het mengsel erover. Druk het goed aan. Bak ongeveer 25 minuten in de oven tot hij goudbruin kleurt. Snijd in stukken zodra hij is afgekoeld en bewaar in een luchtdichte trommel.

5. Energie uit pindakaas

Als makers van Piets Pindakaas moet hier natuurlijk een echte pindakaasreep tussen zitten. Pindakaas zit bomvol energie.
Met pindakaas, lijnzaad, water, bananen, havermout, gedroogde vruchten, ongezouten notenmix

Doe 2 ½ eetlepel lijnzaad met 4 eetlepels warm water in een kom en roer net zo lang tot het mengsel wat dikker wordt. Prak 2 bananen fijn en meng het met 100 gram pindakaas. Roer hier 250 gram havermout, het lijnzaadmengsel en 50 gram gedroogde vruchten door. Schep het geheel over in een ingevette bakplaat van 20×20. Strooi 100 gram notenmix er overheen. Bak het 25-30 minuten in een op 200 graden voorverwarmde oven. Zodra het is afgekoeld, snijd je er mooie repen uit. (bron: pindakaaswinkel.nl)

Heb je veel tijd over? Bak dan deze Osawa-cake op basis van rijst.