elkedaggroener

inspiratie voor een duurzame leefstijl

Blog

Gezocht: een baan met impact

door 1 Comment

Als we ergens merken dat we duurzaamheid steeds belangrijker gaan vinden, dan is het wel bij het zoeken naar een baan. Werken voor een duurzaam bedrijf heeft voor velen prioriteit. We willen dat ons toekomstige bedrijf niet alleen oog heeft voor winst. Het moet een visie hebben voor de toekomst, zuinig zijn met grondstoffen, afval recyclen, en zich inzetten voor diversiteit en inclusiviteit. Kortom: we gaan voor een baan met impact.

Waren deze bedrijven een aantal jaren geleden nog lastig te vinden, nu is duurzaamheid een belangrijke speerpunt om nieuwe medewerkers te vinden op deze krappe arbeidsmarkt. Veel bedrijven halen alles uit de kast om zich hierin te onderscheiden. Maar let goed op: greenwashing ligt om de hoek. Zoek je een baan bij een echt duurzaam bedrijf, doe dan wat huiswerk.

Hoe vind je een duurzame baan

Ben je op zoek naar een baan of wil je switchen naar een duurzaam bedrijf? Er zijn makkelijke manieren om een duurzame job te vinden. Bijvoorbeeld door je in te schrijven bij duurzame vacaturebanken, zoals Sustainable jobs. De banen die je hier vindt zijn stuk voor stuk duurzame vacatures die impact kunt maken op het klimaat, het milieu en de natuur. En je vindt er niet alleen vaste jobs. Het aanbod freelance opdrachten, vakantiewerk, stages en projecten neemt in een rap tempo toe.

Wat is een duurzame baan?

In een duurzame baan draag je bij aan het welzijn van mens, dier en klimaat. Het maakt niet uit wat voor functie je hebt: van technicus, verkoper, ondersteuner, schrijver of uitvoerder,je kunt altijd gericht zoeken naar een duurzame baan. Maar toch, bij de ene functie is het makkelijker dan bij de andere. Duurzame adviseurs en projectmanagers zijn erg gewild. En er is een grote vraag naar sales mensen in de duurzaamheid.  Of het nu gaat om het verkopen van zonnepanelen, energie, of nieuwe duurzame koffiemerk op de markt brengen, de vraag naar commerciële talenten is enorm.

Deze bedrijven maken impact

Je kunt natuurlijk ook andersom zoeken. Want bij een duurzame vacaturebank wordt er bijna nooit een redacteur gezocht. En als die vacature er al is, dan vaak bij een bedrijf in het westen van het land. Oplossing? Ga op zoek naar duurzame bedrijven, zoals Tony’s Chocolonely, Triodos Bank, Dopper, Mud Jeans en Snappcar. Dit zijn zogenaamde B-corp bedrijven. B Corp staat voor Benefit Corporation en is een label voor bedrijven die impact maken op sociale- en milieuaspecten. Voor hen is winst maken alleen niet het doel, ze willen ook een bijdrage leveren aan mens, milieu en maatschappij. Het B-Corp label ontvangt een bedrijf echter niet zomaar. Hier gaat een intensief certificeringsproces aan vooraf. Een bedrijf dat het B-Corp label heeft is transparant in de hele bedrijfsvoering. Wil je werken bij B Corp bedrijf? Kijk eens op de website van Sustainable Jobs. Nederland kent 90 B Corp-bedrijven.

Er zijn natuurlijk nog andere mogelijkheden om een duurzame baan te vinden. Zoek op je functie samen met zoekwoorden als duurzaam(heid), maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) of corporate Social Responsibility. Of kijk eens bij MVO Nederland. Zij hebben een groot overzicht bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Deze blog is voor een deel gesponsord.

Lees verder

Mijn top 5: duurzame online kledingwinkels


De voordelen van een deelauto

door Leave a Comment

Je auto de deur uit doen? Echt niet! Het is het geluid wat ik regelmatig hoor als ik voorbeelden geef van duurzamer leven. Een auto hebben betekent voor veel mensen vrijheid. Maar voor het milieu is het een belasting, en voor je portemonnee ook. Hoe zou je nu toch vrijheid kunnen ervaren en rekening houden met het milieu? Juist: met een deelauto.

Een auto koop je al voor een zacht prijsje. Daar ligt het probleem niet. De bijkomende kosten kunnen echter flink oplopen. Ook als je maar weinig autorijdt.

Wat kost een benzineauto?

Een gemiddelde autoverzekering kost al snel € 75,00 per maand. De gemiddelde kosten voor wegenbelasting liggen tussen de € 20,00 en € 60,00 euro per maand en de jaarlijkse APK met een kleine beurt rond de € 120,00. En dan heb je nog geen kilometer gereden. En… er gaat altijd wel iets stuk. Moet je weer naar de garage, waar je nooit voor minder dan honderd euro je auto weer terugkrijgt.

Wat kost elektrisch rijden?

Bovenstaand is het financiele plaatje van een benzineauto. Wil je goed doen voor het milieu, dan koop je beter een elektrische auto. Maar helaas is hier geen sprake van een zachte aanschafprijs. En dan heb je ook nog een laadpaal bij de deur nodig. Zelfs op de tweedehandse markt zijn elektrische auto’s voor de meeste mensen nog niet betaalbaar.
Verder ziet het financiele plaatje er voor de elektrische auto wel beter uit. Uiteraard moet je ook deze auto verzekeren, maar je betaalt geen wegenbelasting. En ook het onderhoud is een stuk voordeliger omdat een elektrische auto amper ‘draaiende onderdelen’ heeft en er dus ook minder slijt. Tot slot hoef je een elektrische auto niet te tanken maar op te laden. Opladen is al snel een keer zo goedkoop als tanken. Vooral als je thuis kunt laden.

Voordelen van een deelauto

Een auto bezitten is in Nederland dus aardig prijzig. Is het niet in de aanschaf, dan zijn het wel de kosten die erbij komen. Voor wie een auto geen dagelijkse noodzaak is, loont het dus om een auto te delen. Wel de lusten, niet de lasten. Voordelen van een deelauto is dat je geen wegenbelasting betaalt, geen kosten hebt voor APK en onderhoud, en geen verzekering. Uiteraard betaal je wel een tarief per dag en een tarief per gereden kilometer.

Belangrijk voordeel voor het milieu: de meeste deelauto’s die je huurt via een bemiddelaar, zoals Greenwheels, myWheels, SnappCar, enz, zijn elektrisch. Dus tijdens je autorit heb je zero uitstoot.

Alleen een auto als je ‘m nodig hebt

Auto kunnen rijden als het nodig is. En als het niet nodig is, geen auto voor de deur. Het klinkt super. Je kan er voor kiezen om regelmatig gebruik te maken van een deelauto, of voor zo nu en dan. Heb je ‘m maar heel af en toe nodig en hoef je niet met je hele gezin op pad, dan heb je niet eens een abonnement nodig. Je betaalt dan een uurtarief en de kosten per gereden kilometer. Deze tarieven zijn inclusief tanken of opladen, verzekering, pechhulp en onderhoud. Je kunt een (deel) auto huren voor 1 dag, 1 uur, een hele week of voor 3 weken op vakantie naar Spanje.

Deelauto’s ook bij jou in de buurt?

Deelauto’s zijn vooral nog in de grote steden te vinden. Huren kun je een elektrische deelauto in Utrecht, Rotterdam, Den Haag, Groningen, enz. In de kleinere steden en de dorpen is het moeilijker, maar ook hier zijn de deelauto’s in opkomst. Kijk eens rond op Snappcar, Mywheels en  Greenwheels of er iets in jouw omgeving te vinden is.

Is er nog geen deelauto bij jou in de buurt? Dan kan je zelf een initiatief starten. Of je stelt je eigen auto ter beschikking van de buurt. Dit kan ook nog eens een extra zakcentje opleveren. Laat je hierover wel eerst goed informeren.

Deze blog is voor een deel gesponsord.

Lees verder:

Dag autootje, hallo autoloos leven

Waarom je nu zonnepanelen moet kopen

door 1 Comment

Als je door Nederland rijdt zie je steeds vaker enorme daken en weilanden vol zonnepanelen. Steeds meer bedrijven en huishoudens investeren in zonnepanelen en daar is natuurlijk een reden voor. Zonnepanelen wekken groene energie op en vandaag de dag zijn ze al lang niet meer zo duur. De afgelopen 8 jaar zijn ze zo’n 25% goedkoper geworden. Ook is het rendement een stuk verbeterd: zelfs in de wintermaanden leveren ze nu aanzienlijk meer stroom op.

Wind en zon zijn eeuwige energiebronnen, ze raken nooit op. Waarom zouden we dit niet gebruiken in plaats van fossiele brandstoffen? Zonnepanelen kopen is daarom een slimme keuze en is een 100% groene energiebron. Je produceert je eigen duurzame energie en je draagt bij aan een duurzamere wereld.

Zo werken zonnepanelen

Een zonnepaneel bestaat uit twee laagjes silicium. Tussen die twee lagen ontstaat elektriciteit zodra er licht op komt. Ze werken dus ook met bewolkt weer. Alleen is het rendement groter als de zon schijnt. Zodra er licht op komt ontstaat er elektrische stroom tussen de positieve lading bovenop de cel en de negatieve lading eronder. Dit heet gelijkstroom. Met een omvormer, die meestal in je meterkast wordt geplaatst, wordt de stroom omgezet in wisselstroom. Wisselstroom is de stroom die je gebruikt in je eigen huishouden.

Zonnepanelen kopen: het financiele voordeel

Investeren in zonnepanelen is een slimme keuze. Het geeft meer rendement dan wanneer je je geld op een spaarrekening zet. Je energierekening gaat flink naar beneden waardoor je je investering in zonnepanelen binnen 5 jaar terugverdiend kunt hebben. Een slimme keuze vooral gezien de huidige energieprijzen.

De stroom die je niet gebruikt kunt je terugleveren aan het elektriciteitsnet. Deze hoeveelheid mag je wegstrepen tegen de hoeveelheid stroom die je ontvangt. Dit is de zogenaamde salderingsregeling. Deze regeling wordt waarschijnlijk vanaf 2024 afgebouwd, dus profiteer er nog van zolang het kan.

Hoeveel zonnepanelen voor je huishouden?

Wil je zonnepanelen kopen, dan komt de vraag: hoeveel panelen heb je nodig? De meeste mensen hebben zonnepanelen met een vermogen van rond de 370 Wp (wattpiek). Deze leveren ongeveer 300 kWh op per jaar. Een normaal huishouden gebruikt jaarlijks ongeveer 3000 kWh. Omgerekend zijn dit dus 10 zonnepanelen op je dak. (Bekijk eventueel je jaaroverzicht van je energieleverancier om te controleren hoeveel je per jaar verbruikt aan energie.)

Het kopen van 10 zonnepanelen inclusief montage uitgevoerd door een expert, kost rond de 4.000 euro inclusief btw. Let op, de btw (5%) kun je dit jaar nog terugvragen. Vanaf 1 januari 2023 wordt btw op zonnepanelen afgeschaft.
Met de 10 zonnepanelen op je dak bespaar je per jaar al snel 800 euro op je energierekening. Op deze manier heb je de investering binnen enkele jaren terugverdiend.

Is je dak geschikt?

Het is natuurlijk de vraag of zonnepanelen geschikt zijn voor jouw dak. Schuine en platte daken zijn ideaal voor zonnepanelen en het is erg belangrijk dat de dakconstructie sterk is. Als het dak twee personen kan dragen, kan deze ook enkele zonnepanelen dragen. Sommige mensen hebben een prachtig rieten dak, maar ook deze zijn niet geschikt voor zonnepanelen. Kunnen de panelen niet op je dak? Misschien heb je een schuur of een carport die geschikt is. Tegenwoordig zijn er creatievere oplossingen, zoals zonnepanelen in je schutting, als dakpannen, los in de tuin of op je terrasoverkapping. Zoek eens rond, er is vast iets voor je bij. Is niks mogelijk? Kijk dan eens of je je kunt aansluiten bij een energiecooperatie bij jou in de buurt.

Deze blog is voor een deel gesponsord.

Lees ook:

De voordelen van windenergie

Het duurzaam laden van een elektrische auto 

door Leave a Comment

Wanneer je een groot voorstander bent van duurzaamheid, wil je er alles aan doen om zoveel mogelijk duurzame stappen te zetten. Van verpakkingsvrij boodschappen doen, minder vlees eten, zelf duurzame energie opwekken tot elektrisch rijden. Hoe mooi is het als je hierin ook kunt combineren. Bijvoorbeeld door je elektrische auto duurzaam op te laden. 

Een laadpaal aan huis 

Wie elektrisch rijdt, heeft een laadpaal nodig. Het mooiste is om een eigen laadpaal te hebben. Een die altijd voor jouw auto beschikbaar is. Een laadpaal aan huis is ook veel gebruiksvriendelijker dan een laadpaal langs de weg. En je hebt de mogelijkheid om duurzaam opgewekte energie in je auto te laden. Maar hoe weet je nu wat een goede laadpaal is? Om ervoor te zorgen dat je de juiste laadpaal aanschaft kun je laadpaaladvies krijgen. Je checkt hier gelijk welke mogelijkheden er zijn om te laden met duurzame energie. 

Slimme laadpalen

Een goede keuze zijn slimme laadpalen die je voorzien van allerlei informatie over het laden zelf. Aan deze laadpaal is een mobile app verbonden die precies laat zien hoeveel stroom de laadpaal verbruikt. Je kunt de laadpaal zo instellen dat je auto gaat laden wanneer stroom het goedkoopst is. Of juist, als je je eigen energie opwekt met zonnepanelen, wanneer de zon schijnt. Daarnaast is een laadpaal aan huis veel makkelijker, aangezien je de auto aan de lader hangt wanneer je thuis komt. Pas als je weer weggaat haal je de lader er weer af. Zo ga je nooit met een lege accu op pad.   

Duurzame energie

Om de elektrische auto echt duurzaam op te laden heb je uiteraard duurzame energie nodig. Zoals ik al schreef, kun je je auto laden op zonnepanelen. Het aanschaffen van zonnepanelen in combinatie met een elektrische auto is een hele grote duurzame stap. Wie regelmatig de auto pakt, kan hier groot voordeel uit halen. Je rijdt nog net niet gratis, maar de kosten zijn minimaal. Uiteraard is de aanschaf van zowel zonnepanelen als een elektrische auto een flinke investering. Maar vooral nu de energie- en benzineprijzen enorm gestegen zijn, een investering die zich relatief snel terugverdient. En uiteraard een investering in een betere toekomst. 

Zo drink je een duurzaam kopje koffie

door Leave a Comment

Ik ben dol op mijn dagelijkse kopjes koffie. Als ik dat vertel, krijg ik vaak de vraag of koffie drinken wel zo duurzaam is. Dat hangt van een paar factoren af: hoeveel koffie drink je, welke koffie drink je en hoe zet je je koffie? En natuurlijk, wat doe je in je koffie? Een verhaal over duurzame koffie.

De impact van koffie

Je zou het niet zeggen, maar koffie heeft een zeer grote voetafdruk. Dat komt grotendeels door de hoeveelheid water die nodig is voor een kopje koffie. Nee, niet het water dat we gebruiken om koffie te zetten, dat is zo ongeveer de hoeveelheid die je drinkt. Er wordt veel water gebruikt bij het telen en de verwerking van koffiebonen. Voor één kopje koffie is 130 liter water nodig (Bron: De Verborgen Impact). Dat is best veel, vooral als je je bedenkt dat koffie wordt verbouwd in landen waar schoon drinkwater vaak schaars is.

Behalve water wordt bij het telen van koffiebonen vaak bestrijdingsmiddelen gebruikt tegen schimmels en insecten. Veel van onze koffie komt uit landen als Brazilie en Indonesie, waar de voorschriften voor het gebruik van pesticiden een stuk soepeler zijn dan in Europa. Daarnaast kan de koffieteelt leiden tot ontbossing, vooral nu de vraag naar koffie in de wereld steeds groter wordt.

Tot slot moeten we het nog hebben over de vaak slechte werkomstandigheden van koffieplukkers. Zij worden rechtstreeks blootgesteld aan de pesticiden, omdat ze die spuiten zonder beschermde kleding. Veel van die residuen komen vervolgens ook in het drinkwater terecht. Dit alles zorgt ervoor dat op de plekken waar koffiebonen verbouwd worden, veel gezondheidsproblemen voorkomen. En dan hebben we het nog niet over het schamele inkomen van de plukkers, omdat de prijs van koffie ontzettend laag ligt. Hierdoor leven veel koffieboeren in armoede en moeten kinderen meehelpen met koffieplukken.

Keurmerken voor koffie

Is alle koffie dan zo slecht? Nee, gelukkig kan het ook anders. Er zijn koffiemerken die wel degelijk oog hebben voor het milieu en de leefomstandigheden van de boeren. Deze merken zijn in het bezit van een keurmerk. De belangrijkste keurmerken voor duurzame koffie zijn UTZ, Rainforest Alliance, SKAL en EKO en Fairtrade. Het ene keurmerk stelt hogere eisen aan het milieu, de ander stelt hogere sociale eisen. De keurmerken UTZ en Rainforest Alliance stellen op beide gebieden hoge eisen. Deze twee keurmerken zijn in 2018 samengegaan, maar je kunt nog altijd de aparte logo’s op de producten vinden.

Een duurzaam kopje koffie zetten

Het drinken van een biologisch kopje koffie is de eerste stap in de goede richting en gelukkig zijn er steeds meer biologische koffiemerken te vinden. Daarnaast kan ook de manier van koffiezetten impact hebben op het milieu. De belangrijkste tip voor een duurzaam kopje koffie: zet zoveel koffie als je drinkt. Want verspilling van koffie is zonde van het vele werk wat er aan vooraf is gegaan. En omdat biologische koffie prijziger is dan reguliere koffie, is het weggooien van koffie ook pijnlijk voor je portemonnee.

Wij zetten thuis koffie met een cafetière. Groot voordeel is dat hier helemaal geen afval bij komt kijken, behalve het pak waar de koffie in geleverd wordt. Het zetten van koffie met een koffiefilter is ook prima, want het filter kan samen met de koffie in de gft-bak. Er bestaan overigens ook herbruikbare koffiefilters. Koffiezetten met koffiepads is een wat ander verhaal. Die kunnen niet in de GFT-bak, omdat er vaak net als bij theezakjes, kunststof  in verwerkt zit.

Duurzame koffie cups

Tegenwoordig zetten we steeds vaker koffie met behulp van cups. Wel zo handig. Maar is het ook duurzaam? Nee, de meeste cups zijn van kunststof gemaakt. Maar er komen gelukkig steeds meer nieuwe oplossing voor deze vervuilende cups. Zo hebben sommige merken de mogelijkheid om de lege cups te recyclen. En er zijn inmiddels ook cups die gemaakt zijn van biologisch afbreekbaar materiaal. Zo zijn de cups van de Koffiejongens gemaakt van suikerriet en mais. Die kunnen dus na gebruik in de compostbak waar ze binnen 3 weken vergaan tot compost. De koffie in de cups is overigens  gecertificeerd door UTZ en Rainforest Alliance.

De Koffiejongens doen meer op het gebied van duurzaamheid. De koffiecups kunnen online besteld worden, en je kunt zelfs een abonnement nemen. Waar mogelijk leveren ze de bestellingen lopend of op de fiets af. Daarnaast worden alle pakketjes ingepakt door mensen die voorheen een afstand tot de arbeidsmarkt hadden. Heb je interesse in een abonnement? Kijk dan eens naar de mogelijkheden. Speciaal voor alle lezers van Elkedaggroener is er een speciale kortingsactie: Gebruik de kortingscode 7,5XEDG en ontvang 7,50 euro korting op je eerste bestelling van een abonnement.

Je ziet, ook voor het drinken van je dagelijkse kopje koffie kan je duurzame stappen maken: drink biologische koffie en zet koffie zonder afval of met afval voor op de composthoop.

Tip: ook de koffiedrap zelf kan je hergebruiken. Lees hier hoe:

Oesterzwammen op koffiedik

Theeblaadjes en koffiedik hergebruiken

Deze blog is voor een deel gesponsord.

 

Zo kies je voor duurzame bloemen

door Leave a Comment

Er zijn weinig cadeaus die je eigenlijk voor elke gelegenheid kunt gebruiken. Een uitzondering hierop zijn bloemen. Of je nou iets te vieren hebt of iemand juist een steuntje in de rug wil geven, een bosje bloemen volstaat altijd. Aangezien verduurzaming een actueel onderwerp is, is het niet zo gek om op zoek te gaan naar duurzame bloemen. Toch kan het lastig zijn om hierin de juiste keuze te maken. Waar moet je op letten bij het kopen van duurzame bloemen.

Bloemen uit Nederland

Ondanks dat wij als land bekend staan om onze bloemen en bloembollen, verkopen we nog altijd veel bloemen die niet in Nederland geteeld zijn. Deze bloemen worden voornamelijk in Afrika gekweekt en vervolgens per vliegtuig naar Nederland verstuurd. Het is dan ook niet vreemd dat deze bloemen een stuk minder duurzaam zijn dan bloemen van Nederlandse bodem. Ze moeten immers een hele lange weg afleggen, waarbij er onnodig veel uitstoot ontstaat. Toch zijn er in Nederland gekweekte bloemen die nóg slechter zijn voor het milieu. Bloemen die in Nederland in een kas gekweekt worden vergen namelijk enorm veel energie en belasten zo het milieu meer dan de geïmporteerde bloemen. Als je voor duurzame bloemen gaat, zorg dan dat deze bloemen op z´n minst op Nederlandse bodem zijn gekweekt, de zogenaamde Nederlandse vollegrondsbloemen, en niet in een kas of overzees.

Tip: Kijk welke bloemen er op het moment in het seizoen zijn. Grote kans dat dit vollegrondsbloemen zijn.

Ga voor biologisch

Bij de kweek van veel bloemen worden bestrijdingsmiddelen gebruikt om de bloemen er zo mooi mogelijk uit te laten zien. De bloemen mogen er dan goed uitzien, maar de bestrijdingsmiddelen hebben een negatieve impact op het milieu en zijn daarom totaal niet duurzaam. Daarnaasts kunnen het gebruik van water en mest ook nog voor milieuproblemen zorgen. Waar de teelt van groente en fruit strenge richtlijnen heeft voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen, is dit bij bloemen minder. Bloemen worden immers niet voor consumptie aangeboden. Kies als het kan voor biologische bloemen. Dan heb je in ieder geval de garantie dat er geen chemische bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt. Helaas is het aanbod biologische bloemen nog altijd zeer klein.

Koop een plant

Een nadeel van bloemen is dat ze maar een beperkte levensduur hebben. De meeste bloemen laten hun kopjes al snel hangen. Koop in plaats van een bos bloemen een mooie bloeiende plant. Planten gaan veel langer mee en sommige soorten bloeien ieder jaar opnieuw. Je kan er zelfs voor kiezen om zaden of een stekje te kopen. Dan kan je de plant zelf verzorgen en laten groeien, maar bovenal er voor kiezen om geen bestrijdingsmiddelen te gebruiken en het watergebruik te reguleren.

Aan de hand van de bovengenoemde opties koop je met een gerust hart een bos mooie duurzame bloemen. Vraag ernaar bij een bloemist of kweker bij jou in de buurt.

Deze blog is gesponsord.

Lees verder:

Bloemen zaaien voor de bijen

Dit zijn de voordelen van een groen dak

door Leave a Comment

Gesponsorde blog

Je hebt vast wel eens gehoord van een groen dak. Andere benamingen voor een groen dak zijn onder meer sedumdak en mos sedumdak. De naam zegt het eigenlijk al, de meeste van deze daken zijn voorzien van vetkruid oftewel sedum planten, grassen en mossoorten. Groen daken worden steeds populairder. Daarom zijn er steeds meer gemeenten die subsidies aanbieden. Naast dat veel gemeenten subsidieregelingen aanbieden, zijn er nog veel meer voordelen bij het aanschaffen van een groen dak. Ben jij benieuwd naar deze voordelen? SedumSpecialist.nl geeft je hieronder het antwoord!

Verleng de levensduur van je dak

Wist je dat een sedumdak de levensduur van een dak kan verdubbelen of zelfs verdrievoudigen? Een sedumdak kan de levensduur van je dak tot wel 60 jaar of langer verlengen. Wanneer je kiest voor een groen dak, wordt jouw dak beschermd tegen weersomstandigheden als regen, wind, zon en temperatuurwisselingen. Bovendien gaat een groen dak erosie tegen, waardoor de dakbedekking een stuk langer meegaat. Super duurzaam dus! We horen je denken: hoe lang duurt het dan voordat ik mijn investering heb terugverdiend? Gelukkig hebben wij het antwoord. Je verdient je investering ongeveer binnen 8 tot 21 jaar terug.

Geen last meer van stilstaand regenwater op jouw dak

Een groen dak leidt het regenwater in de zogenoemde substraatlaag. Zeker wanneer er in grote steden genoeg huizen zijn die meer van dit regenwater kunnen vasthouden, zal de riolering onder minder druk komen te staan bij stevige regenbuien. Voor gemeenten is dit dan ook precies de reden dat zij hierin investeren, door het aanbieden van subsidies op groen daken. Kijk ook altijd bij jouw gemeente na of deze subsidies voor jouw van kracht zijn. Dit kan je al snel aardig wat kosten schelen. Soms wel tot 50% van het aankoopbedrag!

Verhoog het rendement op je zonnepanelen

Een ander voordeel van een groen dak, is dat het je energiekosten verlaagd en het rendement op zonnepanelen verhoogd. Dit komt doordat de planten de omgevingstemperatuur verlagen. Hierdoor kan je rendement wel oplopen tot 8%. Het is dus niet alleen duurzaam, maar ook nog eens fijn voor je portemonnee. Denk wel goed na over de vakverdeling, zodat de planten ook genoeg zonlicht krijgen. Gelukkig kan sedum wel wat hebben en is het onderhoudsarm.

Creëer een lagere omgevingstemperatuur

Sedum planten kunnen tot wel 50% zonlicht absorberen en zo’n 30% reflecteren. Hierdoor wordt de omgevingstemperatuur verlaagd en kan het in de zomer een stuk koeler aanvullen. Daarbij dragen grote hoeveelheden sedumdaken bij aan een lagere omgevingstemperatuur in een stad.

Minder last van omgevingsgeluiden

Je kunt een dak met sedum vergelijken met een geluidsbarrière rondom je woning of pand. Het absorbeert niet alleen geluiden binnen in jouw woning of kantoorpand, maar ook daarbuiten. Zo creëer je een rustigere omgeving.

Brandwerend

Een groen dak krijgt dan misschien geen gehele isolerende waarde mee, maar het werkt zeker brandwerend en -vertragend. Van nature is een sedumdak een vochtige laag op het dak. Dat biedt toch net even een stukje extra brandveiligheid.

Verhoog de biodiversiteit in je omgeving

Uit onderzoek is gebleken dat het grootste deel van de mensen die een groen dak koopt dit doet voor de groene uitstraling. Naast een groen aanzicht zorgt een sedumdak ook voor biodiversiteit. De leefomgeving van vogels en insecten, zoals vlinders, worden bevorderd door de grassen, sedum en kruiden.

Snel verduurzamen, weinig onderhoud

Met een groen dak creëer je snel een groene look. Sedum kan tegen een stootje en is bovendien onderhoudsarm. Je hebt er dus weinig werk aan, wel zo prettig. Er zijn diverse maten, soorten en manieren om een groen dak te ontwerpen. Ook enthousiast geworden of heb je nog niet genoeg gelezen? Neem dan gerust een kijkje opbij de sedumspecialist.nl voor meer informatie.

Deze blog is  gesponsord. Ik werk alleen met gesponsorde blogs wanneer het product waarover ik schrijf, daadwerkelijk duurzaam is.

Lees verder:

Een kleine moestuin aanleggen kan overal

Circulaire economie is leven zonder afval

door 1 Comment

Weet jij wat circulaire economie precies inhoudt? Ik vind het maar een moeilijk woord. Ik hoor er vaak over als het gaat om de bouw, waar oude materialen opnieuw gebruikt worden. Net als in ons huis, waar we oude dakpannen en stenen opnieuw gebruiken. Maar wat betekent circulaire economie voor het gewone huis-tuin-en-keuken-werk?

Moeten we natuurlijk eerst snappen in wat voor economie we nu zitten. We noemen de economie van vandaag de lineaire economie. In deze economie wordt een product gemaakt, gebruikt en weggegooid. Denk aan een plastic zakje: het wordt gemaakt, je verpakt je brood er in en als je brood op is, verdwijnt het zakje in de prullenbak. In dit systeem creëren we waarde door zoveel mogelijk producten te maken en te verkopen.

Afval wordt grondstof

In de ciruclaire economie doen we het anders: hier ligt de focus op het behoud van grondstoffen. Met dit oogpunt zijn de producten ook gemaakt: om weer te kunnen hergebruiken. Als de levenscyclus van het product ten einde is, hoeft het niet weggegooid te worden, maar kan je het terugsturen naar bijvoorbeeld de fabrikant die het uit elkaar haalt en de onderdelen opnieuw gebruikt. Binnen de circulaire economie gaat het om verminderen, veranderen, verduurzamen, oftewel ‘reduce, reuse, recycle’. Er wordt bezuinigd op de grondstoffen (reduce), producten worden gemaakt van herbruikbare grondstoffen (reuse) en aan het einde van het ‘nut’ gerecycled (recycle). Kortom: Afval bestaat niet meer. En grondstoffen raken niet op. Want afval wordt weer grondstof.

Een mooi voorbeeld is Mud Jeans. Zij maken en verkopen spijkerbroeken. Ik heb al verschillende broeken bij hen geleased. Gaat hij kapot dan repareren ze hem voor je. Is hij versleten, dan stuur je ‘m terug in ruil voor een nieuwe. Mud Jeans versnippert de broek en maakt er vervolgens weer een tas van. Of een nieuwe broek. Je oude broek dient dus als grondstof voor een nieuwe. Grondstoffen raken zo veel minder snel op.

Onze economie van vandaag is gericht op kopen kopen kopen. Oftewel, gezien door de ogen van de fabrikant: verkopen verkopen verkopen. We klagen toch allemaal dat de wasmachine na een jaar of 5 al bijna versleten is, terwijl we vroeger rustig 25 jaar met hetzelfde product deden. En probeer jij maar eens een koffiezetapparaat te repareren. Grote kans dat je hem niet eens open krijgt! Deze producten zijn niet gemaakt voor langdurig gebruik, maar met het verzoek om zo snel mogelijk weer een nieuwe te kopen.

Zo kan het wel

We moeten ons dus zien los te maken uit deze stroming. Hoe? Tja, dat is op dit moment nog niet heel makkelijk. Nederland heeft zich zelf als doel gesteld om in 2050 een circulaire economie te hebben. Zitten we tot zolang met de armen over elkaar? Dacht het niet! Dit is wat we al kunnen doen:

  • Koop geen wegwerpproducten. Die zijn gericht op eenmalig gebruik en na gebruik ook nutteloos
  • Koop minder. Vraag je af of je het wel echt nodig hebt.
  • En als je het nodig hebt, moet je het dan ook echt kopen? Of kun je het lenen? Of leasen? Of is het tweedehands te koop?
  • Gebruik wat je hebt zo lang mogelijk.
  • Is het kapot? Kijk of je het kan laten repareren?
  • Valt het niet te repareren? Misschien kun je er iets anders van maken? Kijk eens op Pinterest, daar vind je 1001 ideeën (zie de afbeeldingen in dit blog). Bijvoorbeeld wat je kan doen met je oude shirt, handdoeken, fietsbanden, enz. Wees creatief.
  • Kan je er echt niets meer mee? Zorg er dan voor dat je het goed weggooit. Scheid je afval. Oud apparatuur kan naar de milieustraat, versleten kleding in de kledingcontainer. Zo kan het allemaal nog een keer gebruikt worden. Wat in de grijze container belandt, wordt grotendeels verbrand. En dan is het weg en kan niemand er meer iets mee. En dat is zonde.
  • Wil je er gewoon van af? Verkoop het op marktplaats of geef het weg.

Delen is lief

Delen is een mooi onderdeel van de circulaire economie. In plaats dat we allemaal alles voor onszelf kopen, kunnen we ook kijken wat familie, vrienden of buren al hebben. Bijvoorbeeld een auto. Gereedschap. Een partytent. Of misschien iets kleins als een koffer. Je bent immers niet het hele jaar op vakantie!

Lees verder:

 

Mijn favoriete wintergroente

door Leave a Comment

Wanneer je op de groenteafdeling van de supermarkt rondloopt, kan je niet zien of het zomer of winter is. Sperziebonen, mais, bloemkool, sla, broccoli, rode biet, alle is het hele jaar rond te koop. Maar juist in deze tijd heb ik zin in wintergroente. En dat is ook niet zo gek. Groente van het seizoen zijn smaakvoller, goedkoper en uiteraard, beter voor het milieu. Je hebt geen verwarmde kassen of extra hulpstoffen nodig om de groente te laten groeien. Veel groentes hebben een enigszins bittere smaak. Perfect voor een combinatie met zoetig.

De lekkerste wintergroente

Boerenkool. De bekendste wintergroente is misschien wel boerenkool. Vooral lekker als de nachtvorst erover is geweest, dan wordt de kool minder bitter.
Er is meer dan stamppot boerenkool, hoewel ik dat zelf wel heel erg lekker vind. Rauw is boerenkool ook lekker, als het ‘groenbestand’ van een salade. Omdat boerenkool nogal hard kan zijn, snijd je het het beste in hele dunne reepjes.

Knolselderij. Erwtensoep eten we het liefst in de winter. Gemaakt met knolselderij. Je zou het misschien niet zeggen, maar knolselderij is een vitamine C-bommetje die je niet alleen hoeft te bewaren voor in de snert. Hij is namelijk best aromatisch en enigszins zoet. Het is een goede vervanger van de aardappel. En rauw uiteraard ook superlekker, door er hele dunne reepjes (jullienne) van te snijden en deze te mengen met walnoten en appel en een lekkere dressing.

Spruiten. De een gruwelt ervan, de ander vindt ze verrukkelijk. Ik behoor tot die laatste groep. Spruitjes heb ik ook standaard in de tuin staan, omdat ze zo makkelijk groeien en je de hele winter kunt oogsten. Dat mensen ze niet lekker vinden, ligt enerzijds aan het feit dat ze voor kinderen te bitter smaken (en ze het daarna nooit weer proberen) en anderzijds aan de geur die vrijkomt bij het koken, de onaangename spruitjeslucht. Heb je wel eens spruitjes met satesaus geprobeerd? Hoe korter je ze kookt, des te smakelijker ze zijn. Je kunt ze ook rauw eten, snijd ze daarvoor heel fijn of rasp ze. Goed kauwen, dat bevordert de spijsvertering.

Kolen. Naast spruiten zijn er nog andere winterkolen, zoals rode, witte, savooie en groene kool. Lekker om te stoven met of zonder vlees. Rode kool met appeltjes is wel het meest bekend en ook superlekker. Net als alle andere kolen is rode kool rijk aan vitamine en mineralen. En dit krijg je het beste binnen als je de kolen zo kort mogelijk kookt, of liever nog rauw eet. Probeer eens Coleslaw met appel, walnoot en peen. Snijd de kool ook hier in ragfijne stukjes.

Radijs. De eerste groente die je kunt zaaien en snel erna kunt oogsten is de radijs. Scherp van smaak, soms een beetje te. Dat geldt vooral voor radijsjes uit eigen tuin. Die uit de supermarkt zijn milder van smaak. Gezond zijn ze uiteraard, ze zijn een rijke bron aan magnesium en calcium. Radijsjes zijn lekker om zo te eten, maar ook warm doen ze het goed, bijvoorbeeld als soep of gegrild. Wist je dat je er ook radijschips van kunt maken?

Rammenas. Als ik vroeger aan mijn vader vroeg wat we gingen eten, zei hij standaard ‘Rammenas met TamTam’. Lang dacht ik dat rammenas helemaal niet bestond, mijn vader kan namelijk alleen water koken. Maar het bestaat wel degelijk! En het is nog lekker ook. Rammenas is te koop als knol of in de vorm van een peen. Maar in de supermarkt zal je ‘m niet snel aantreffen. Rammenas behoort tot de vergeten groente. In het Engels wordt hij black Radish genoemd en dat geeft al aan dat het familie van de radijs is, alleen dan een stuk groter. Rauw of geroosterd, de rammenas is zeker de moeite waard. En de tamtam? Ik zal het mijn vader toch nog weer eens vragen.

Witlof. Als kind was witlof geen favoriet. En dat zie ik bij dochterlief ook. En dat is vanwege de bitterheid van de groente. Maar juist dat maakt ‘m oergezond. Mijn favoriet is in de salade met mandarijn, tomaat, appel, paprika… eigenlijk met alle fruit en rauwe groente die ik heb liggen. O ja, en dan het zuurtje van een augurk. Bij mijn eerste vriendje thuis kreeg ik witlof uit de oven met ham en kaas. Ik durfde geen nee te zeggen, en wonderbaarlijk genoeg vond ik het best lekker. Nu behoort witlof tot mijn favorieten.

6 tips voor een duurzame Valentijnsdag

door Leave a Comment

Valentijn is de dag van de  liefde. De dag dat geliefden elkaar extra aandacht en liefde geven. Inmiddels is het vooral een zeer commerciële dag geworden. Jarenlang liet ik hem dan ook aan mij voorbij gaan. Totdat ik dat kleine presentje van mijn lieve man kreeg. En sindsdien wil ik hem ook iets teruggeven. Iets kleins, iets met een verhaal, iets waar hij iets aan heeft, iets om te gebruiken (en niet om te pronken), en uiteraard iets duurzaams. Nogal een uitdaging, al zeg ik het zelf. Maar met deze 6 tips voor een duurzame Valentijnsdag zit ik altijd goed.

Boek over de liefde

Houdt je geliefde van lezen? Geef dat een mooi liefdesverhaal of een boek om je eigen liefde in te beschrijven. Ik gaf manlief een paar jaar geleden een gedichtenbundel. Wij zijn helemaal niet van de gedichten, maar toen ik in de boekhandel de bundel pakte, werd ik er gelijk warm van. Het ging over vriendschap en liefde. Precies dat wat ik voor hem voel. Hoe het boekje heet, weet ik niet meer. Snuffel eens rond in de boekhandel nu het weer kan. Er is vast iets wat je aanstaat.


Chocola met liefde

Met chocola verklaar je iedereen de liefde. Nou ja, mij in ieder geval. Maar laat cacao nu een enorme voetafdruk hebben. Een portie melkchocola van 75 gram staat gelijk aan 4,3 km in een benzineauto, 0,4 minuten douchen en een landverbruik van 6 stoeptegels.  Bij de productie van cacao wordt tropische regenwoud gekapt en het gaat vaak gepaard met slechte werkomstandigheden, waarbij kinderarbeid geen uitzondering is. Weinig liefdevol.
Wil je de liefde verklaren met chocola, geef dan voor een goede reep, zoals die van Tony’s Chocolonely. Of let op de keurmerken Fairtrade, UTZ, Biologisch, Rainforest Alliance en UTZ. Wil je weten welke merken je zonder schuldgevoel kan kopen? Kijk dan eens hier.

Duurzaam uit eten

Het ultieme Valentijncadeautje is een romantisch avondje uit eten. En yes, het kan weer! Maar duurzaam uit eten, kan dat? Zeker wel! Maar het zal even zoeken zijn. Wanneer is een restaurant duurzaam? Bijvoorbeeld als er met biologische producten wordt gewerkt die lokaal zijn ingekocht, als er sprake is van minder tot geen voedselverspilling, goede afvalscheiding, kraanwater op tafel, energiezuinig apparatuur, kleinere porties en volop keuze uit vegetarische gerechten. Check de website Duurzaam uit eten.  Er staan nog niet heel veel adressen, maar het begin is er.

Sieraad zonder schaamte

Een cadeau voor de langere duur: een prachtig sieraad. En gelukkig, er bestaan sieraden die je kunt kopen zonder schaamte en schuldgevoel. Want goud staat misschien wel voor de bezegeling van de liefde, maar zo’n 85 procent van het goud dat in de wereld wordt gedolven komt uit grootschalige mijnbouw waar veel giftige stoffen worden gebruikt. Maar ook bij kleinschalige goudwinning zijn de gevolgen voor het milieu vaak desastreus, onder meer door het gebruik van kwik. Wil je toch goud? Ga voor gerecycled goud. Onze trouwringen zijn gemaakt van een gouden ketting die we beiden nooit zouden dragen. Omgesmolten doet hij dienst als twee trouwringen en drie paar oorbellen. Ook zilver en edelstenen kun je recyclen. Wil je toch iets nieuws? Kijk dan naar sieraden met het Fairtrade Keurmerk, zoals de sieraden hieronder.

Duurzame bloemen op een duurzame Valentijnsdag

Zeg het met bloemen! Vorig jaar werden in de twee weken voor Valentijn ruim 150 miljoen rozen verkocht. De meeste mensen geven hun geliefde dus een bloemetje. Maar hoe duurzaam zijn rozen eigenlijk? Eerlijk? In februari niet heel duurzaam. Als ze uit Nederland komen worden ze gekweekt in een verwarmde kas en de rest wordt van heel ver weg ingevlogen. Ook wordt in de bloemenindustrie veel bestrijdingsmiddelen gebruikt. En in februari is de keuze aan duurzame bloemen niet heel erg groot. Waar je in het voorjaar en in de zomer nog een veldboeket kunt plukken of kopen, is dat op Valentijnsdag praktisch onmogelijk. De meest duurzame bloem in februari is de tulp. Let bij het kopen van een bos bloemen ook of het een keurmerk heeft: biologisch, On the Way to Planet Proof of MPS-A. Wil je dat je geliefde er lang kan genieten van de kleurenpracht, ga dan voor een bloeiende potplant.

Duurzame kalender

Valentijn is misschien wel het moment om je geliefde een duurzaam duwtje in de rug te geven. Laat hem of haar weten dat je nog heel lang samen verder wilt op onze mooie planeet. Met de tips uit de kalender Elke Dag Groener, in 365 dagen op weg naar een duurzamer leven kunnen jullie samen stappen zetten richting een mooie groene relatie.

Elke Dag Groener, 365 tips voor een duurzamer leven

O ja, en vergeet niet om je cadeau mooi in te pakken. Ook dat kan op een duurzame manier.

Voordelen energie aanbiedingen vergelijken 

door Leave a Comment

Steeds meer mensen worden zich ervan bewust hoeveel energie ze gebruiken, en hoeveel ze daar voor moeten betalen. Met de enorme stijgende energieprijzen is het daarom verstandig om juist nu te onderzoeken hoe je kan besparen op je energieverbruik en daarmee op de kosten. Zuiniger doen met energie is een eerste goede stap. Want hoe minder je gebruikt, des te minder je betaalt. Maar vergeet ook niet te kijken naar energie aanbiedingen. Selecteer op duurzame energieleveranciers, de hoogte van de energieprijs, of naar je maandelijkse (of jaarlijkse) besparing als je overstapt. Welke factor is voor jou interessant?

Aandachtspunten zakelijke energie bekijken

Ook als je een bedrijf hebt is het interessant om te kijken naar aanbiedingen voor zakelijke energie. Doordat het verbruik vaak hoger is dan bij particulieren, kun je in veel gevallen speciale afspraken maken met energieleveranciers voor korting. Vergeeet ook niet te kijken naar de tariefopbouw: wat zijn de vastrechtkosten, hoe hoog is je energietarief en is deze vast of variabel? Staat je energieprijs vast, dan betaal je continu dezelfde prijs. Is het tarief variabel, dan kan de prijs sterk schommelen. De ene maand betaal je minder vanwege de lage energieprijs, het ander moment heb je weer een hogere rekening. Daar heb je zelf geen invloed op. Houd je van zekerheid en wil je graag weten waar je aan toe bent, dan is een vast energietarief de beste keuze. Alleen profiteer je dan niet mee wanneer de energieprijzen dalen. Het blijft dus een beetje gokken.

Groene energie en energie aanbiedingen

Bij het vergelijken van energie aanbiedingen kun je ook kijken naar duurzame energieleveranciers of niet duurzame energieleveranciers die groene energie aanbieden. De eerste groep zet alleen in op energie van duurzame bronnen. Deze hebben zeker mijn voorkeur, want zij dragen op alle vlakken bij aan een duurzamere wereld. Groene stroom afnemen van niet duurzame energieleveranciers kan natuurlijk ook. Maar let wel op: check goed hoe groen deze stroom echt is. Sommige energieleveranciers leveren grijze stroom onder de noemer van groene stroom, omdat ze ergens anders op de wereld ‘groencertificaten’ kopen. Hiermee mogen ze hun grijze stroom in Nederland groen noemen. Dit schiet natuurlijk niet op. Ga op zoek naar een partij die daadwerkelijk groene stroom levert.

Op het moment dat jij dus graag wil besparen op de energiekosten en wil kijken hoe je minder energie kunt verbruiken, dan doe je er goed aan om daar de tijd voor te nemen:

  • Vergelijken heeft als voordeel dat je direct bij de overstap geld gaat besparen!
  • Ieder jaar kun je tientallen euro’s of soms wel honderden euro’s goedkoper uit zijn bij een andere leverancier.
  • Ga voor een beter milieu!  

Samen kunnen we zorgen voor een beter milieu en overstappen naar groene energie is een maatregelen die zoden aan de dijk zet.

 

Deze blog is voor een deel gesponsord.

Dromen van een eetbare tuin

door Leave a Comment

Droom jij van een eetbare tuin, maar denk je dat jouw tuin daarvoor te klein is? Madelon Oostwoud bewijst met haar boek ‘Een kleine eetbare tuin met vaste planten’ het tegenovergestelde. Of je nu een grote of kleine tuin hebt, of alleen een balkon, je kunt zelf een (groot) deel van je eigen voedsel verbouwen. Het is een inspirerend boek vol tips over ontwerpen, oogsten, en, heel fijn, een uitgebreide lijst met smakelijke meerjarige planten.

Wellicht denk je bij een eetbare tuin aan een moestuin waarvoor je eerst een heel plan moet schrijven. Over zaaien, combineren, verspenen, wel of niet spitten, composteren enz. Maar het boek van Madelon bewijst juist dat je het hele jaar rond prima uit je tuin kunt eten met enkel vaste planten. En dat betekent: een keer planten, jaar in jaar uit eten. Het is veel minder werk dan het hebben van een moestuin, want vaste planten vergen minder onderhoud en planning.

Hoewel ik zelf moestuinieren erg leuk vindt, staat een tuin met vaste eetbare planten mij zeker ook aan. Gelukkig heb ik de ruimte voor allebei.

Ontwerp je eigen eetbare tuin(tje)

Madelon geeft in haar boek veel tips over tuinontwerpen: kijk naar de ligging van je tuin, de stand van de zon en de mogelijkheid tot water. Haar verhaal heeft veel raakvlakken met permacultuur. Want al haar voorbeelden gaan over samenwerken met de natuur. Het mooie aan het boek is dat het voor iedereen geschikt is. Of je nu een grote tuin hebt, of enkel een balkon. Ze geeft voorbeelden voor een ontwerp voor een stadstuin zonder zon, voor een ommuurde tuin, een dakterras en ze tovert een klein balkon van 6 m2 om tot boerenerf. Dus ook voor stadsmensen is het een uitstekend tuinboek.

Boordevol tips

Het zijn vooral de vele kleine en simpele tips die maken dat het boek leest als een trein. Zo geeft ze bijvoorbeeld uitleg over de maat van een bloempot: hoe groot moeten potten zijn voor een kruidentuin? En welke maat moet een pot minimaal hebben voor een kleine boom? En daarmee zegt ze: vaste eetbare planten hoeven niet per se in de volle grond, ze kunnen evengoed in een pot gekweekt worden voor op je balkon.

Tip van Madelon: Wanneer je een boom(pje) in een pot hebt staan, verdraai de plantenbak dan niet ten opzichte van de zon, want dan kunnen takken onnatuurlijke kronkels krijgen. Noteer noord, oost, zuid en west op de rand van de bak, zodat je de bak altijd in dezelfde richting terug kunt zetten.

Eetbare tuinplanten-lijst

In het boek ‘Een kleine eetbare tuin met vaste planten’ is een hoofdstuk over paddenstoelen, over het weren van plaagdieren door het lokken van nuttige dieren, over oogsten en bewaren, composteren, snoeien, en over zaaien, stekken, scheuren en afleggen.

Waar ik heel blij mee ben is de bijlage: de eetbare tuinplanten-lijst. Met meer dan 200 soorten vaste (meerjarige) planten, wilde planten en paddenstoelen. Allemaal met foto. Er staat vermeld welk deel eetbaar is, hoe ze smaken en wat je er mee kunt maken. En wat schetst mijn verbazing als ik de lijst doorneem: er staan al heel veel vaste planten in mijn tuin die gewoon eetbaar zijn. Wist ik veel!

Tip van Madelon: Last van wespen? Lok ze niet met limonadesiroop, maar schrik ze af met de geur van citroen, sinaasappel, koffieprut of kruidnagel. Snijd sinaasappel en citroen doormidden zodat de geur goed vrijkomt en leg dit bij je op tafel.

Wie is Madelon Oostwoud

Madelon is stylist, ontwerper en dol op tuinieren. Ze tuiniert al meer dan 20 jaar op een binnenstadstuintje van 30 m2, met vaste groente, een fruitboom en veel kruiden. Ze heeft dus een schat aan kennis. Naast ‘Een kleine eetbare tuin’ schreef ze ook ‘Voedselbos: inspiratie voor ontwerp en beheer’ en ‘Voedselbosrand: boslandbouw, eetbare bomen en planten in rijen en randen’.

Lees verder:

Mijn top 5: moestuinboeken