Het was een van onze grootste duurzame wensen: gasvrij wonen. En afgelopen week was het zover. Bij de hoofdleiding is de gasleiding afgesloten, de meter hebben ze meegenomen. Wij zijn los! Gas is eindig, gas veroorzaakt in ons landje een hoop ellende, en gas is duur. Al gebruik je geen gas, doe je er heel zuinig mee, toch zijn de lasten voor het kunnen gebruiken van gas, het zogenaamde vastrecht, hoog. Met de verbouwing van ons huis hebben we de kans om keuzes te maken. De boel ligt er immers toch al uit. Er is nog geen badkamer, geen verwarming, geen ketel, de keuze is aan ons hoe duurzaam we het willen aanpakken.
Alternatieven voor gas
Als we gasvrij wonen, zullen we dus moeten overschakelen op een alternatief. Er zijn verschillende manieren om je huis te verwarmen, om warm water te krijgen en te koken, zonder gas te gebruiken. Bijvoorbeeld aardwarmte, warmte/koude-opslag, een pelletkachel of infraroodpanelen (die weggewerkt zijn in de wanden of het plafond). Woon je in een vooruitstrevende gemeente, dan kan je soms gebruik maken van een warmtenet, waarbij woningen worden verwarmd via een ondergronds netwerk van warm waterleidingen. De warmtebron is dan bijvoorbeeld restwarmte van afvalverbrandingsinstallaties. Maar een warmtenet leg je niet voor je eigen huis alleen aan, het is bedoeld om dichtbebouwde woonwijken mee te verwarmen.
Het gas afsluiten zal in ons geval de stroomvraag zeker verdubbelen. En dat zullen we terugzien op onze elektriciteitsrekening. Toch zijn we dan nog voordeliger uit en hebben we al lang geleden gekozen voor groene stroom. En wanneer we straks zonnepanelen op het dak hebben, gaat die rekening ook nog omlaag.
Een warmtepomp
Onze keuze is gevallen op een warmtepomp die geheel op elektriciteit werkt. Het is een efficiënter systeem dan bijvoorbeeld stralingswarmte. De warmtepomp gebruiken we voor het verwarmen van het huis en voor warm water. Hoe werkt het? Dat is lastig uitleggen voor een alfa als ik. Ik was nooit goed in natuurkunde. Wat ik wel weet is dat het systeem draait om verdampen, comprimeren, condenseren en expanderen (jaja). Kijk maar eens naar de tekening.

In grote lijnen: een warmtepomp wint (in ons geval) warmte uit de buitenlucht. Maar dat kan ook uit de bodem of het grondwater zijn. Een lucht-water warmtepomp kan ook in de winter warmte winnen als de buitenlucht heel koud is. Net als een waterpomp die water uit een put naar boven kan pompen, pompt onze warmtepomp warmte van buiten naar binnen, zelfs als het buiten vriest. Een vuistregel bij een ‘all-electric’ warmtepomp is dat je voor 100% energie slechts 25% energie verbruikt. Dus: Voor elke hoeveelheid elektriciteit die je in het systeem stopt, krijg je 4x zoveel energie terug.

Een warmtepomp geeft het meeste rendement in combinatie met vloer- en of muurverwarming, omdat dat een lage temperatuursysteem is. De temperatuur van de vloerverwarming ligt rond 35 graden. Dus een warmtepomp in combinatie met vloerverwarming zorgt voor een zeer laag energieverbruik.
Vergeet niet te isoleren
Wil je het beste halen uit je warmtepomp, of welk systeem je ook kiest, dan blijft isoleren uiteraard de eerste stap. Want wat heb je aan duurzaam opgewekte energie, als de warmte in hetzelfde tempo via de muren, ramen of het dak weer naar buiten gaat. De ‘schil’ van het huis, zoals ze dat noemen, moet optimaal zijn, zodat de warmte geen kant op kan. Onze warmtepomp is inmiddels geïnstalleerd, nu is het zaak om de vloerverwarming aan te leggen. En het huis verder te isoleren.








Zwaar werk
Bovenin de voorgevel zitten twee kleine raampjes. Sta je op zolder, de kamer waar dochterlief straks gaat slapen, dan bevinden de raampjes zich op vloerhoogte. Ook deze ramen krijgen een renovatiebeurt. Maar, en dat is wel vaker bij ‘kleine’ projecten, houdt dit project ons aardig van de straat.
Maar de keihard geworden stopverf werkte niet mee. Het glas is maar 2 mm dik, en dus zeer kwetsbaar. Hoe voorzichtig manlief het ook probeerde, geen stuk kwam er heel uit. In plaats van het glas er dus opnieuw in te zetten na de schilderbeurt, plaatste hij stukken hout erachter. En ging op zoek naar nieuw glas.
elf snijden
In ons vorige huis was de inrichting redelijk strak. Hoe anders is het hier. Nee, we zijn nog niet begonnen aan de inrichting binnen, zover zijn we nog niet. Maar we tikken alvast wat spulletjes op de kop voor binnen en buiten: een lantaarnpaal, brievenbus en kachel.
Loodzware gietijzeren paal
Houtkacheltje

PUR en PIR zijn geen natuurlijke materialen. Daarnaast staat PUR erom bekend dat het niet te recyclen valt, omdat het zich aan alles wat het tegenkomt vasthecht.
Waarom geen natuurlijke materialen?
We krijgen aardig wat complimenten van voorbijgangers. Waar wij vinden dat het allemaal traag gaat, zien anderen een snelle vooruitgang. Dat zal wel komen omdat elke aanpassing direct een grote verandering laat zien. Afgelopen week zijn we druk bezig geweest met de opvang van het regenwater.
Geultje graven
Kozijnen van pine-hout
Wie goed kijkt, ziet dat we een ‘roede’ in het midden van de ramen hebben laten plaatsen. Aan de buiten en binnenkant komen houten plakroedes. Het past mooi bij het karakter van het huis.
Een paar weken geleden ging het dak eraf. Letterlijk. Geen spant, geen plaat, geen pan zat er meer op. De schoorsteen werd ontmanteld, evenals de dakgoten. Het was een vreemd gezicht: een huis zonder dak.
Geen enkele pan is recht
En dan de muren nog!
We hadden het er in het begin van ons project over gehad: manlief zou mij leren klussen. Verder dan een fietsband plakken ben ik nooit gekomen. Nu was mijn kans. Ik keek er naar uit. Het lijkt me heerlijk om een beetje handig te zijn.
