elkedaggroener

inspiratie voor een duurzame leefstijl

Blog

Wat te doen met: Komkommerkruid

door Leave a Comment

Ik wilde al heel lang komkommerkruid in mijn tuin hebben. Ach, het is onkruid. Maar wel eentje met een smaakje. Want je kunt komkommerkruid eten. Eenmaal in je tuin kom je er niet meer van af, waarschuwen ze me. Maar dat hoeft ook niet. Want naast dat komkommerkruid eetbaar is, sieren de blauwe bloemetjes de tuin. Sinds dit jaar heb ik eindelijk komkommerkruid in de tuin. En wat doet hij het goed!

De Latijnse naam is Borago officinalis. De plant kennen we in Nederland onder de naam Bernagie, en in de volksmond wordt hij komkommerkruid genoemd. Waarom? Ruik maar: de bladeren hebben een sterke komkommerachtige geur. Ik gebruik de namen door elkaar.

Wanneer zaai je komkommerkruid

Komkommerkruid zaai je in het voorjaar of in het najaar. Het is een eenjarige plant, wat betekent dat je ‘m elk jaar opnieuw moet zaaien. Maar wees gerust, daar zorgt de plant uiteindelijk zelf voor. Komkommerkruid doet het goed in de zon en in de halfschaduw, zolang hij maar mag groeien op kalkhoudende grond die doorlaatbaar moet zijn vanwege zijn lange penwortels. Hij houdt overigens niet van droogte, dan verwelkt hij snel.

Komkommerkruid past ook goed binnen de combinatieteelt. Dus doe jij aan permacultuur of ecologisch tuinieren, dan is Bernagie helemaal een must. Het beschermt peulvruchten, kolen, aardbeien en tomaten tegen plagen. Het zou zelfs de smaak van tomaten bevorderen. Altijd het proberen waard!

Komkommerkruid eten

Bernagie bloeit de hele zomer door. Zowel de bladeren als de bloemetje van komkommerkruid kan je eten. De blaadjes zijn harig. Je kunt ze net als de bloemen de hele zomer oogsten, maar ga voor de jonge blaadjes. Ze zijn heerlijk in een dressing bij een aardappel of (ja ja) komkommersalade. En de fijngehakte blaadjes doen het ook goed in soep, vis, en eiergerechten. Voeg het kruid pas op het laatst toe en laat niet meekoken. Met de bloemetjes versier je gebak, toetjes en uiteraard salades.

Thee van komkommerkruid

Je kunt komkommerkruid eten, en je kunt er thee van zetten. Giet heet (maar niet kokend) water over de verse blaadjes en laat het enkele minuten trekken. Drink er overigens niet te veel van. In grote hoeveelheden schijnt het niet meer gezond te zijn. Dat is ook de reden waarom ik het niet ga drogen in mijn oven. Behalve dat men zegt dat de goede stoffen dan verloren gaan, was ik ook niet van plan om er heel veel van te drinken. Ik geniet af en toe van een kopje rechtstreeks uit de tuin.

Ben jij ook zo dol op thee uit eigen tuin? Lees dan eens deze recepten

Leuk testje

Het schijnt dat de blauwe bloemen van komkommerkruid hun kleur afgeven aan zure stoffen zoals azijn. De bloemetje kleuren dan roze en de azijn wordt vervolgens blauw. Doe eens een testje.

Komkommerkruid tegen een droge huid

Bernagie helpt tegen een droge huid dankzij het hoge gehalte aan vitamine E en F. Bernagieolie wordt geperst uit het zaad. Het helpt goed tegen een droge, schilferige huid, rimpels en eczeem en luieruitslag. Bernagie olie koop je hier, maar een lekker maskertje maak je makkelijk zelf. Hieronder een lekker receptje.

Masker voor de droge huid

Mix een handvol schone jonge Bernagiebladeren met een eetlepel water tot pulp. Meng er zoveel zure room door dat er een creme ontstaat. Smeer de droge huid er mee in en laat een kwartier intrekken. Afspoelen met lauw water.

Bewaren

Komkommerkruid kan je goed invriezen. Bijvoorbeeld in ijsblokjes. Dat geeft je water een lekker smaakje en het ziet er zomers uit.

Let op: gebruik Bernagie met mate.

Afbeelding van Eveline de Bruin via Pixabay

Duurzaam én goedkoop leven

door 1 Comment

Duurzaam en goedkoop leven, dat was mijn ambitie 6 jaar geleden toen ik begon met Elkedaggroener. Of het mogelijk was, wist ik toen nog niet. Maar inmiddels wel. Ik kan zeggen dat ik op veel fronten mijn leefstijl heb verduurzaamd. En dat ik ondertussen flink wat kosten heb bespaard.

Waar kan je op besparen?

Duurzaam leven is toch heel duur? Uh, nee. Het is juist goedkoop. Denk maar even aan de Vrekkenkrant van vroeger (nu het blad Genoeg).Het woord Vrekken zegt al genoeg. Het ging om zuinigheid. Zuinig met geld, zuinig op het milieu. Duurzaam en goedkoop leven, hoe doe je dat? Ik bespaar geld op

Duurzaam, goed én goedkoop eten

Biologische kip is duur. Check. Biologische groenten zijn duur. Check. Dus hoe eet je duurzaam, goed én goedkoop? Ik heb een paar simpele tips. Het vereist wellicht wat kleine aanpassingen in je kookgewoonte, maar ik beloof je dat het net zo lekker smaakt, misschien zelfs wel beter.

  • Belangrijkste manier om duurzaam te eten én geld te besparen is om één of twee keer in de week vegetarisch te koken. Het eten van vlees veroorzaakt twee derde van de impact op het milieu die de hele voedselindustrie veroorzaakt. Peulvruchten zijn goede vleesvervangers en goedkoper dan vlees. Gaat dat een stap te ver, kies dan voor vegetarisch vlees. Ook dat is niet veel duurder dan gewoon vlees. Tenminste… als je even op zoek gaat. Vegetarisch vlees van de Lidl is vele malen goedkoper dan van de Jumbo. En net zo lekker. Maar stel dat je je vlees koopt bij de Jumbo, dan hier een vergelijking: 2 vegetarische hamburgers (Veggie Chef) kosten €1,73,  2 runderhamburgers (niet biologisch) kosten €1,65
  • Eet meer groente en minder vlees.
  • Verminder je hoeveelheid zuivel. Vervang toetjes voor biologische yoghurt en voeg zelf een lepeltje jam of seizoensfruit toe.
  • Koop je groente, fruit en vlees lokaal. Zoek een boer of zorgboerderij om de hoek. Die hebben vaak onbespoten groente en eerlijk vlees. Is die er niet, ga dan voor vers fruit en groente uit Nederland en de rest van Europa. Wat van ver komt is niet altijd even slecht. Het is ook afhankelijk van de manier van telen. Gebeurt dat op een akker en is het met de boot vervoerd? Dan is dat nog altijd minder milieu-intensief dan fruit uit een verwarmde kas. Over het algemeen worden kwetsbare producten, zoals blauwe bessen uit Nieuw Zeeland, met het vliegtuig gebracht. Die hebben dus een sky-high voetafdruk.
  • Koop groente en fruit van het seizoen. Aardbeien zijn in juli een stuk goedkoper dan in januari. In de winter is er minder keuze. Hoewel: spruiten, rode bieten, rode kool, wortels, bloemkool, prei, je vindt het allemaal nog in de winter. Heb je dan toch zin in boontjes of spinazie? Koop biologische diepvriesgroente. Net zo gezond.
  • Verspil minder. Zorg ervoor dat je geen groente of vlees hoeft weg te gooien. Bewaar het op de juiste manier, let op de houdbaarheidsdatum en las wekelijks een restjesdag in.
  • Kijk regelmatig in de afprijsbak van je supermarkt of download een anti-voedselverspillings-app. Bijvoorbeeld ToGoodToGo. Ook voedselverspilling tegengaan is duurzaam. Ook al is het niet biologisch. Weggooien is altijd zonde.
Wil je meer tips over biologisch én goedkoop eten? Download hier de gratis checklist



Het huishouden

Elk huishoudelijk probleem heeft zijn eigen schoonmaakfles. Maar is dat ook echt nodig? Of laten de fabrikanten ons denken dat het anders écht niet schoon wordt. Heel soms kan een speciaal schoonmaakmiddel handig zijn, bijvoorbeeld voor je houten vloer, je marmeren aanrechtblad, of een echte aangekoekte oven. Meestal kan je echter volstaan met baking soda, azijn, blok zeep en heet water. Voor je ramen, spiegels, wasbakken, toilet en was, heb je zo in een handomdraai je eigen schoonmaakmiddel gemaakt. Tel uit je winst.

Met deze 4 producten wordt je huis stralend schoon

Energiekosten

‘Deur dicht! Licht uit! Laat de kraan niet lopen!’ Het is er bij mijn vroeger ingeramd. Onnodig energie verspillen was voor mijn ouders not done. En ik pluk er nog steeds de vruchten van. Maar vroeger is niet nu. Er zijn steeds meer apparaten die altijd aan staan: opladers, wifi, televisie, de oven. We verbruiken stroom zonder dat we het in de gaten hebben. En wist je dat oude apparaten meer stroom verbruiken dan nieuwe apparaten? Je hoeft niet direct je oude koelkast of wasmachine de deur uit te doen, maar mocht je stroomrekening echt hoog zijn neem deze apparaten dan eens onder de loep. Met behulp van een energiemeter ontdek je binnen 24 uur hoeveel stroom je apparaten gebruiken.

Breng je energierekening omlaag zonder investering

Kleding

Tweedehands is het nieuwe nieuw. Want kringloopwinkels vind je steeds meer en zijn allang niet meer muffig. Of ga eens shoppen bij een tweedehands kledingzaak waar ze kleding inkopen. Zoals Appel & Ei. Daar vind je goede tweedehands kleding voor een zeer betaalbare prijs. En momenteel is Vinted helemaal in. Of ga naar een kledingruil event of organiseer er zelf een met je vriendinnen. Duurzaam en goedkoop wordt zo ook nog eens hartstikke leuk.

Minimaliseer

De impact van alle spullen die we thuis hebben op het milieu, is enorm. Hoezo, zou je je afvragen terwijl je een bloemenvaas optilt. Gewoon een vaas, hoe ingewikkeld kan het zijn? Maar elk product, of het nu een vaas, een tas, een laptop of een spijkerbroek is, heeft zijn eigen voetafdruk. Minder spullen kopen is dus een must voor een duurzamer leven. En heel goed voor je portemonnee.

Hoe zorg je er nu voor dat je minder spullen koopt? Stel jezelf de volgende vragen zodra je in de verleiding komt om iets nieuws te kopen:

  • Heb ik het echt nodig? Wat voegt het toe?
  • Kan ik het misschien huren of lenen?
  • Kan ik wat stuk is repareren? Dat geldt voor je koffiezetapparaat, je schoenen of winterjas.
  • Is het tweedehands verkrijgbaar?

Ik hoop dat je uit de voeten kunt met deze tips voor een duurzaam en goedkoop leven. Ze helpen mij enorm. Vooral in tijden wanneer het financieel iets minder voor de wind gaat. Ik hoop dat ze voor jou ook nuttig kunnen zijn.

Wil je meer duurzame tips? Ontdek mijn bundel Elke Dag Groener, in 365 stappen richting een duurzamer leven

Afbeelding van Nattanan Kanchanaprat via Pixabay

 

Veganaise en chocolademousse van kikkererwtenvocht

door 1 Comment

Wat hebben hummus, veganaise en chocolademouse met elkaar te maken? Je maakt het allemaal van een blik kikkererwten.

Eigenlijk wilde ik alleen hummus maken (zie recept hieronder). Daarvoor heb je de kikkererwten in blik nodig, en 3 lepels van het vocht. En toen had ik dus nog een kopje kikkererwtenvocht over. En daar kan je de lekkerste dingen mee maken, want het vocht gedraagt zich bij het mixen net als eiwit. Naar tien minuten kloppen (ja, het duurt misschien wel iets langer), kan je de bak op de kop houden zonder dat de inhoud zich naar beneden stort. Net zoals eiwit dus.

Door de ‘mousse’ van opgeklopte kikkererwtenvocht lepel je vervolgens wat gesmolten chocola en je hebt je eigen chocolademousse. Zie hier het lekkere recept (wel met iets te veel suiker naar mijn mening) van De Groene Meisjes.

Boordevol eiwit

Kikkererwtenvocht zit boordevol eiwit, en is dus een hele goede vervanger van dierlijk eiwit. Een onmisbaar ingredient voor veganisten. Het vocht heet aquafaba. Hieronder valt overigens vocht van alle bonen. Aqua=water, Faba=boon. Aquafaba kan je ook zelf maken van gedroogde kikkererwten of bonen. Want het nadeel van bonen of erwten uit blik is dat er vaak zout aan toegevoegd zit. Maar het is natuurlijk wel wat meer werk.

Zelf aquafaba maken

Om zelf aquafaba te maken week je 400 gram gedroogde kikkererwten een hele nacht in een pan met ruim water. Zorg ervoor dat alle erwten ruim onder water staan. (Ze nemen het vocht op en zetten dan uit. Zorg ervoor dat ze ook dan nog onder water staan.) Giet de volgende dag de erwten af en vul de pan opnieuw met water, zo’n 10 cm boven de erwten. Kook ze in 1 tot 1,5 uur gaar met de deksel erop. Haal tijdens het koken regelmatig het schuim van de erwten. Laat de kikkererwten afkoelen en vang het vocht op. Is het vocht nog te waterig, kook het dan nog een beetje in. Ontdek zelf welke dikte het beste werkt. Laat het, voor je het gebruikt, goed afkoelen.

Veganaise van kikkererwtenvocht

Voor het maken van de veganistische variant van mayonaise, is kikkererwtenvocht perfect. Je hebt geen eieren meer nodig. Klop 3 eetlepels van het vocht (blik of zelfgemaakt) luchtig met een garde, samen met 1 eetlepel citroensap (of azijn), 1 theelepel mosterd en een snuf zout. Voeg hier 240 milliliter zonnebloemolie langzaam met een dunne straal aan toe. Blijf ondertussen goed door kloppen.

Zelfs dochterlief, die kikkererwten verafschuwd, vindt zowel de mayo als de chocolademousse erg lekker. Goh… soms blijf je je verbazen over eten.

Recept hummus

hummus van aquafaba

  • 1 blik kikkererwten
  • 2 eetlepels sesamolie
  • 2 theelepels komijnpoeder
  • 4 eetlepels citroensap
  • 1/2 teentje knoflook

Doe de kikkererwten in een zeef en vang het vocht op. Laat de kikkererwten goed uitlekken. Mix de kikkererwten met de sesamolie, komijnzaad, citroensap,  knoflook en 4 eetlepels van het kikkererwtenvocht tot een romige hummus. Breng op smaak met zout en peper.

Afbeelding van PDPics via Pixabay
Afbeelding van Sinan COŞKUN via Pixabay

De strijd tegen de eikenprocessierups

door Leave a Comment

De eikenboom voor ons huis, aan de overkant van de straat, heeft een rood lintje gekregen. PAS OP PROCESSIERUPS staat er met grote letters op. Als ik naar boven tuur, zie ik ze hangen in de oksel van een tak: een web vol rupsen. Rupsen met haartjes die branden op je lichaam. Wat doe je tegen de eikenprocessierups?

De rups en zijn brandharen

De eikenprocessierups is de larve van de processievlinder en dol op jonge eikenblaadjes. Ze leven in grote groepen bij elkaar en lopen in colonne (processie) over eikenbomen. Hun nesten zien er uit als spinsels. De processierups krijgt, wanneer hij voor de derde keer ‘vervelt’, brandhaarden. Verstoor je op dit moment de rupsen, dan verspreidt hij als verdedigingsmiddel zijn brandharen.

Een rups heeft meer dan een half miljoen brandhaartjes. Door de weerhaakjes aan de haren blijven ze kleven op je lichaam. Wrijf je de haren van je af, dan breken ze en komt er een eiwit vrij dat irritatie veroorzaakt: rode vlekken, kleine bultjes (lijken op heel vele muggenbulten), tranende ogen of geïrriteerde slijmvliezen. In juli is de grootste kans op overlast, want dan zit de rups in zijn laatste fase voordat hij verpopt tot vlinder.

Klimaatverandering en de eikenprocessierups

Waarom hebben we er nu zoveel last van en andere jaren niet? De eikenprocessierups houdt van warmte. Door de klimaatverandering wordt het in Nederland steeds warmer en dus aantrekkelijker voor de rupsen. In deze omstandigheden kunnen ze goed overleven. En we hebben natuurlijk veel eiken.

Eikenprocessierups bestrijden: wat doet jouw gemeente?

Het rode lint om de boom betekent dat je moet oppassen, er zijn eikenprocessierupsen gespot. Wat er vervolgens gebeurt om de rupsen te bestrijden, verschilt per gemeente. De ene gemeente zuigt ze op met een grote stofzuiger, binnen andere gemeentes worden ze verbrand. Het verbranden van de nesten in de boom heeft meer nadelen dan voordelen: de boom wordt beschadigd en de brandharen zullen zo alsnog verspreid worden. Een biologische manier van het verwijderen van deze plaag, is het inzetten van nematoden. Dit zijn aaltjes die hun prooi (de jonge rupsen) binnendringen waardoor deze sterven. Dit laatste moet echter gebeuren als de rups nog in de fase is dat hij geen brandharen heeft. 

Ga voor meer biodiversiteit

De meest natuurvriendelijke manier van het bestrijden van de eikenprocessierups, is het vergroten van de biodiversiteit. Daarom roept de Vogelbescherming iedereen op om zijn/haar gemeente aan te sporen om biodiversiteit in te zetten in de bestrijding van de eikenprocessierups.  De eikenprocessierups heeft namelijk veel natuurlijke vijanden, waaronder de sluipwesp en vogels (kauwen, mezen en merels). Maar in ons land zijn veel plekken met alleen eikenbomen en grasland. Dit is geen ideale omstandigheid voor de natuurlijke vijanden. Zij hebben behoefte aan struikgewassen waar ze kunnen schuilen en andere soorten bomen waarin ze kunnen nestelen. Door inheemse struiken te planten en nestkasten voor de koolmezen op te hangen, ontstaat er een gezond ecosysteem, en vormt de eikenprocessierupsen niet langer een plaag.

Tips van de Vogelbescherming om de eikenprocessierups te bestrijden:

  • Hang nestkasten op

Hang kasten op voor de rupsen etende vogels als pimpelmees, koolmees en boomklever. Een koolmezenjong eet in 2 weken tijd zo’n 800 rupsen; en dat bij nestjes van 8 tot 12 jongen. Dat tikt aan!
Tip: hang kasten voor verschillende soorten 3 meter uit elkaar en voor dezelfde soorten zelfs 10 meter.

  • Plant inheemse planten

Op wilde, inheemse planten en bloemen komen insecten af. Op insecten komen vogels en vleermuizen af. En zo is het cirkeltje rond, want vogels eten de rupsen en sommige insecten  leggen hun eitjes in de eikenprocessierups, waarna de wespenlarf de rups opeet (sluipwespen, sluipvliegen, gaasvliegen en zweefvliegen). Vleermuizen ten slotte eten de vlinders van de eikenprocessierups. 
Tip: denk aan dovenetel, kamperfoelie, lavendel, margrieten, zonnebloemen, duizendblad, witte en rode klaver… Vergeet ook de bomen niet, bijvoorbeeld beuk, berk, meidoorn of lijsterbes.

  • Maai later (of niet…)

Laat daar waar de veiligheid het toe laat de boel de boel. Maai later, of als dat kan: niet. Laat bloemen en planten uitbloeien. Hiermee creëer je een natuurlijke leefomgeving voor vogels en andere soorten. De kans dat ze volgend seizoen weer terugkomen vergroot je daarmee enorm.

Jeuk door eikenprocessierups

Inmiddels is het half juli en zit de eikenprocessierups in zijn derde vervelstadium. De brandharen zijn nu aanwezig en zorgen voor overlast. Wat moet je doen als je irritatie hebt van de eikenprocessierups? Het advies van de huisarts luidt als volgt:

    • Spoel de huid en ogen goed met lauw water.
    • Verwijder brandharen van de huid met plakband.
    • Niet wrijven of krabben!
    • Trek je kleding voorzichtig uit en was op 60 graden
    • Gebruik een kalmerende zalf

Als het goed is verdwijnen de klachten dan binnen 2 weken vanzelf. 

Roep jij jouw gemeente ook op om te investeren in meer biodiversiteit?. In de brief van Vogelbescherming is beschreven hoe dat kan. De brief is te downloaden via http://www.vogelbescherming.nl/briefaangemeenteneikenprocessierups

 

De magie van Duizendblad

door 2 Comments

Overal om je heen zie je nu Duizendblad. Duizendblad groeit graag op schrale grond en de mooie witte en zachtroze bloemen steken nu boven het hoge gras uit. Maar Duizendblad vind je ook in de tuin. Als tuinplant heeft Duizendblad uitgesproken kleuren, zoals heldergeel en donkerrood.  De naam verwijst naar het gevederde blad, dat lijkt op duizend kleine blaadjes. De blaadjes en bloemetjes ruiken heerlijk. Je kunt Duizendblad eten. Het schijnt lekker en gezond te zijn zeggen de experts. Tijd om eens te proeven.

Duizendblad eten

Duizendblad heeft een heerlijke aroma. En de smaak? Licht bitter, pittig en toch aangenaam. En ja, je kunt Duizendblad eten. Het is te gebruiken in tal van gerechten. Van de jonge blaadjes maak je een krachtige soep of je eet het als spinazie. De blaadjes en bloemetjes zijn ook lekker in kruidenboter, salade, azijn, keukenzout of een omelet.

Duizendblad thee

Duizendblad is natuurlijk ook lekker als thee. Als echte theeleut moet ik dat natuurlijk even proeven. Vind je de thee iets te bitter? Meng het dan met munt of kamille. Je kunt thee zetten van verse en gedroogde bladeren en bloemen. Ik droog mijn Duizendblad in de droogoven: zo’n 4 uur op 35-40 graden.

Meer recepten voor thee uit de tuin

Thee uit de tuin

Gezondheid

Zoals de meeste (on)kruiden, kent Duizendblad (de Latijnse naam is Achillea millefolium) ook zijn krachten. De Griekse held Achilles zou de wonden van zijn krijgsmakkers verzorgen met Duizendblad. Nog altijd wordt in China het blad gebruikt in de traditionele kruidengeneeskunde om onder meer wonden te genezen. Die helende werking is te danken aan het looizuur in de plant. Een wondje? Kneus het blad en druk het op de wond. Duizendblad bevat ook flavonoïden die de doorbloeding van de huid stimuleren. Daarom wordt Duizendblad vaak verwerkt in huid reinigende lotions. Zie een recept hieronder.

Wie last heeft van menstruatieklachten kan een kopje Duizendbladthee goed gebruiken. Het stimuleert de doorbloeding en helpt zodanig de menstruatie te bevorderen en vermindert krampen. In het Engels wordt Duizendblad Nosebleed genoemd. Om dezelfde reden als hierboven: het stimuleert de doorbloeding en kan, in een enkel geval, een bloedneus veroorzaken. Geniet dus van een kopje duizendblad thee, maar drink met mate.

Wanneer plukken

Al in maart en april is Duizendblad te ontdekken als je goed de bodem afspeurt. De jonge bladeren op de bodem zijn dan lekker mals. In mei en juni pluk je de bloemknoppen. Tot in september pluk je de bloemknoppen en de bladeren daar direct onder.

Recept: Reiniger van een vette huid

Maak een aftreksel van duizendblad: doe 3 afgestreken eetlepel bladeren en bloemen in een schaaltje en giet er 150 ml kokend water over. Laat het aftreksel afkoelen, zeef het en giet over in een schoon flesje. In de koelkast blijft deze reiniger enkele dagen goed.

Let op: gebruik het nooit te lang op één plaats, want dat kan de huid overgevoelig maken. Daarnaast kan de huid gevoeliger worden voor zonlicht.

In de tuin

Duizendblad hoef je natuurlijk niet te oogsten. Je kunt het ook gewoon laten staan. In de tuin heeft de plant ook zeker nut. Het trekt nuttige insecten aan zoals lieveheersbeestjes, sluipwespen en roofmijten. Oogst je hem toch, maar gebruik je niet alles? Gooi dan wat bladeren op de composthoop. Het zou de composthoop sneller laten verteren. Een van de wonderen van Duizendblad.

Wil je ook Duizendblad in je tuin? Bekijk de verschillende varianten.



Zo ga je duurzaam op reis

door Leave a Comment

De vakantie staat voor de deur. Ik heb wat producten voor je uitgezocht die je helpen om je vakantie te verduurzamen. Of je nu naar het buitenland gaat, of dagjes eropuit trekt. Duurzaam reizen was nog nooit zo leuk.

Tips voor duurzaam op reis

Milieuvriendelijk bestek

Handig voor onderweg, op de camping, tijdens het backpacken of op het werk (als je nog niet aan vakantie toe bent): milieuvriendelijk bestek gemaakt van bamboe. Zo heb je altijd je eigen bestek bij je. Nooit meer een plastic lepel waar je niet eens normaal soep mee kunt eten, en die vaak van slechte kwaliteit is. En absoluut onduurzaam. Van je eigen bestek weet je dat het schoon is en dat er geen andere mensen aan hebben gezeten (handig in tijden van Corona). Bamboe bestek is super licht, sterker dan plastic en makkelijk schoon te maken. In een handig meeneemzakje heb je het altijd bij de hand.

Handboek Ecoreizen

Niet op reis gaan is uiteraard het meest duurzaam. Maar voor wie toch eens verder wil kijken dan zijn eigen achtertuin, is het Handboek Ecoreizen, reis om de wereld in 200 duurzame bestemmingen, een aanrader. Een uitgebreide gids met informatie over ‘groene’ bestemmingen en groene producten die je nodig hebt op reis. Het boek legt uit wat ecoreizen zijn, hoe je kunt reizen en waar je kunt verblijven. Het is een uitgave van National Geographic.

Buitendouche op zonne-energie

Voor veel mensen wordt het dit jaar vakantie in de achtertuin. Een buitendouche geeft je dan toch een heerlijk vakantiegevoel. Kies voor een buitendouche op zonne-energie en je staat nooit meer te rillen onder die straal.

Ook handig is een buitendouche voor op de camping. Vooral handig als je aan het hiken bent. Deze zwarte zak hang je op aan een boomtak in de zon. Binnen no-time is het water heerlijk op temperatuur.

Rugzak met zonnepaneel

Onze grootste angst? Dat de batterij van onze telefoon leeg raakt. Want wat moeten we zonder telefoon? We leven  in het tijdperk dat onze familie en vrienden ‘live’ mee kunnen kijken op vakantie. Een rugzak met zonnepaneel zorgt ervoor dat je nooit meer zonder stroom zit. Ook niet op zeer afgelegen plekken. Deze rugzak levert zelfs een powerbank mee, zodat je ook stroom hebt als de zon even niet schijnt.

Tweedehands uitrusting

Er zijn mensen die voor het eerst kamperen, mensen die al jaren kamperen, en mensen die klaar zijn met kamperen. Die laatste groep heeft zijn uitrusting meestal op Marktplaats staan. Een tent gaat namelijk jaren mee. En ook gasstelletjes en kookgerei zijn vaak nog prima op orde. Struin Marktplaats of kringloopwinkels af, en sprokkel zo je hele vakantie-uitrusting bij elkaar.

Duurzaam reizen is niet zo ingewikkeld als je denkt. Het gaat om de kleine stapjes die je zet, en die allemaal bij elkaar toch een aardige impact hebben. Lees hier meer tips voor een duurzame vakantie.

Duurzaam reizen doe je zo

Groene stroom: welke groene energieleverancier kies jij?

door Leave a Comment

Het verduurzamen van je huis is belangrijk voor de toekomst. Je kunt zelf aan de slag met isoleren, duurzame verwarming en zonnepanelen. Maar ondanks die zonnepanelen ben je voor (een groot) deel afhankelijk van de energiemaatschappijen.

En als je voor duurzaam huis gaat, wil je natuurlijk ook duurzame energie, toch?

De keuze in energieleveranciers is groot. De ene aanbieder lijkt nog groener en voordeliger dan de ander. Maar hoe zit het nou echt? En zijn groene energieleveranciers niet veel duurder dan de ‘goedkope’ energiemaatschappijen?

Kees Rozemeijer van Warmerhuis.nl zocht het voor me uit. Hieronder lees je zijn bevindingen over groene stroom en groene energieleveranciers.

Groene stroom betekenis

Echt groene stroom wordt opgewekt door duurzame energiebronnen. Hierbij moet je denken aan onder andere zonnepanelen (op daken en zonneparken), windmolens en waterkrachtcentrales.

Garantie van oorsprong

 Met een garantie van oorsprong (GvO) toont een energiemaatschappij aan dat het groene energie levert. De GvO is verbonden aan het Europese certificaat European Energy Certificate System (EECS).
De stroom die geleverd wordt moet van één of meerdere duurzame bronnen afkomstig zijn om de GvO te mogen gebruiken.

Grijze stroom of sjoemelstroom

Er werd in het verleden door verschillende energieleveranciers geadverteerd dat er groen werd geleverd, terwijl dat maar voor een gedeelte waar was. Tegenwoordig wordt deze stroom ook wel grijze of sjoemelstroom genoemd. Een groot deel van de sjoemelstroom wordt gewoon opgewekt door steenkolencentrales, gas en kernenergie. Alhoewel het opwekken van kernenergie schoon is, zit je met radioactief afval die vrijkomt bij de produceren. Dit restafval moet wel ergens opgeslagen worden.

De sjoemelstroom lijkt op papier groen. Er worden namelijk groenestroomcertificaten uit andere landen gekocht. Voornamelijk uit Noorwegen.

Waarom verkopen Noorse leveranciers de certificaten?

Noorse energieleveranciers produceren en leveren enkel groene stroom en hebben daarom niets aan het GvO-certificaat. De Noorse leveranciers verkopen het certificaat door aan buitenlandse energiemaatschappijen die eigenlijk niet 100% groen kunnen leveren. De energiemaatschappijen laten met het certificaat zien dat ze, volgens de wet groene stroom leveren. Maar de stroom is in werkelijkheid een mengsel van groen en grijs stroom.

100% groene stroom is lastig

Het is niet mogelijk om al het stroom in Nederland groen te leveren. Er zijn niet voldoende bronnen om aan de totale vraag te voldoen. In 2018 was 7,4% van de stroom, groene stroom.  Alhoewel het aandeel stijgt is het natuurlijk nog niet eens 1/10.

Wat krijg ik nu uit het stopcontact?

Je krijgt bij een standaard energieleverancier een mix van een beetje groene en vooral grijze stroom uit je stopcontact. Omdat het aanbod van duurzame opwekking nog niet genoeg is zal deze mix nog wel even blijven.

Groenste energieleveranciers

Tijd om te kijken naar energieleveranciers die proberen groene energie te leveren. Deze verzameling van groene stroom leveranciers komen voort uit de toplijst van Natuur & Milieu, Greenpeace, de consumentenbond en WISE.

easyEnergy: easyEnergy komt voort uit de easyGroup, bekend van easyJet. Ook al wordt er niet opvallend geadverteerd dat ze groene energie leveren, staat easyEnergy wel op nummer één. Volgens de easyEnergy website leveren ze 100% groene stroom aan hun klanten.

Vrijopnaam: Bij Vrijopnaam krijg je een zonnepaneel in één van de zonneparken van de energieleverancier. Als er geen stroom uit de zonnepanelen komt, krijg je gewoon andere soorten groene stroom, zoals windenergie en helaas een deel grijze stroom.

Energie VanOns: Deze energieleverancier levert 100% groene stroom en haalt dit bij lokale energiecoöperaties. Energie VanOns is aanwezig in Groningen, Drenthe, Flevoland, Friesland en Overijssel. Na onderzoek door WISE (World Information Service on Energy) krijgt ‘Energie VanOns’ een 10 voor duurzaamheid. Energie VanOns is in 2020 gaan samenwerken met Essent. Als Energie VanOns zelf geen groene stroom kan leveren, levert Essent ingekochte groene stroom aan de afnemers.

Pure Energie: Bij Pure Energie krijg je 100% groene stroom. Pure Energie is onderdeel van de Raedthuys Groep, welke investeert in eigen windmolens en zonnepanelen. Ook deze energieleverancier krijgt een 10 voor duurzaamheid. Je kunt bij Pure Energie kiezen van welke windmolen je stroom wilt ontvangen.

Powerpeers: Dit initiatief is onderdeel van Vattenfall (voorheen Nuon). Bij Powerpeers kun je energie afnemen van vrienden, familie of vanuit windparken of zonneparken. Ook kun je stroom leveren via Powerpeers aan de ‘peers’. De naam verdwijnt de komende jaren, en zal ook Vattenfall gaan heten.

om | nieuwe energie: Deze leverancier is net als Energie VanOns een verzameling van lokale energiecoöperaties. Enkele van de energiecoöperaties waar de stroom vandaan komt zijn, Texel Energie, Windunie en Amsterdam Energie. De stroom van ‘om’ komt uit windparken en zonneparken.

Groene producten

Er zijn ook energieleveranciers die niet enkel groene stroom leveren, maar wel aparte producten leveren die 100% groen zijn.

Greenchoice WindVangers: Bij een WindVangers contract krijg je een klein aandeel in een windmolen en ontvang je 100% windenergie.

Eneco HollandseWind: Bij HollandseWind ontvang je stroom van windmolens die op Hollandse bodem staan.

Nog niet voor alle huishoudens

Het is nog niet voor alle huishoudens in Nederland mogelijk om 100% groene stroom te krijgen. Maar het is wel mogelijk om je aan te sluiten bij een zo groen als mogelijke leverancier.

Is groene stroom niet veel duurder?

Groene stroom lijkt misschien een stukje duurder dan grijze stroom. Biologische producten in de supermarkt zijn altijd prijziger dan de normale variant. Dat zal bij groene stroom ook wel het geval zijn, zul je denken. Gelukkig is dit niet het geval.

De zogenaamde grijze stroom is vaak even duur als groene stroom. Het produceren daarentegen is wel duurder. Maar door subsidies vanuit de overheid wordt de consumentenprijs voor groene stroom laag gehouden.

Aan de prijs van nummer één op de lijst, easyEnergy zie je dit terug. Zij bieden contracten aan voor €10,34 per maand. Een soortgelijk contract bij bijvoorbeeld Vattenfall, waarbij je grijze stroom ontvangt betaal je €23,62 per maand. In dit voorbeeld is grijze stroom zelfs duurder dan groene stroom.

Bespaar op energie

Wil jij ook beginnen met het verduurzamen van je woning? Begin dan met het isoleren van je vloer, dak en spouwmuur. Door te isoleren gaat je energieverbruik naar beneden en haal je meer rendement uit je duurzame verwarming. Op deze manier hoef je nog minder groene of grijze energie te gebruiken en houd je maandelijks meer over voor leuke dingen.

Lees verder: Breng je energierekening omlaag zonder investering

Afbeelding van Free-Photos via Pixabay

 

Vegetarische pannenkoeken

door Leave a Comment

Vandaag eten we pannenkoeken. Af en toe kan ik daar echt zin in hebben. Maar pannenkoeken met spek passen niet meer in mijn vegetarische leefstijl. Traditioneel met stroop en poedersuiker is lekker, maar is natuurlijk geen volledige maaltijd. Op MakkieVega kwam ik dit heerlijke recept tegen: pannenkoeken met champignons, paprika en creme fraiche. Afblijven allemaal, deze is van mij.

Soms is het lastig om van traditionele recepten af te wijken. Al vanaf de 12e eeuw schijnen we pannenkoeken te eten. Verander dan het receptuur maar eens! Pannenkoeken met spek staan hier thuis op nummer 1, met stroop en poedersuiker op nummer 2. En hoewel ik enorme trek kan hebben in pannenkoeken, vind ik het geen volwaardige maaltijd. Van uitgebreid tafelen is met pannenkoeken op het menu overigens ook geen sprake: sta je een half uur te bakken, worden ze binnen 5 minuten naar binnen geschrokt. Herkenbaar?

Gelukkig leverde mijn zoektocht naar ‘gezonde’ pannenkoeken een aantal hits op. Deze van MakkieVega lachte me het meest toe. Op MakkieVega vind je overigens veel meer lekkere en simpele vegetarische gerechten voor het hele gezin.

Vegetarische pannenkoeken
met champignons en paprika

Verwarm de oven voor op 200 graden

Maak het beslag van de pannenkoeken zoals je gewend bent. Met bloem, melk en eieren. Of vegan, met bloem, sojamelk en lijnzaad. Bak de pannenkoeken 2 tot 3 minuten per kant.

Voor de vulling heb je nodig (let op, dit is voor 8 pannenkoeken)

  • 150 gram crème fraîche
  • 200 gram champignons
  • 1 rode paprika
  • 100 gram geraspte oude kaas
  • olie om in te bakken

Snijd de champignons en paprika in stukjes. Verhit een scheutje olijfolie in een pan en bak de champignons en paprika kort. Roer de crème fraîche door de gebakken paprika en champignons. Schep het mengsel op de pannenkoeken en rol op. Leg de rollen naast elkaar in een ingevette ovenschaal. Bestrooi met kaas en zet 10 minuten in de oven.

Eet smakelijk!

Op zoek naar meer lekkere recepten?

 

 

Thee uit de tuin

door 10 Comments

Zelf thee maken van kruiden uit eigen tuin

Zelf thee maken is dubbel genieten. Geen thee smaakt zo lekker als een zelf geplukte. Misschien denk je dan gelijk dat je een theeplant in de tuin moet hebben. Maar van kruiden en vruchten maak je ook de lekkerste thee. Waarschijnlijk heb je een van onderstaande planten gewoon in je tuin staan. Ik zou zeggen: zet een kopje en geniet er van.

Let op: Pluk alleen van planten die je kent. Het liefst uit je eigen tuin, om schadelijke stoffen (uitlaatgassen, gewasbeschermingsmiddelen, hondenuitwerpselen) te vermijden. Pluk op zonnige en droge dagen, dan produceren de planten de meeste etherische oliën.

Van deze planten maak je heerlijke thee

gedroogde goudsbloem in de droogoven

Goudsbloem

Goudsbloem heeft een wat zilte, bittere smaak. Gebruik goudsbloem als accent in een basisthee. Met die oranje bloemetjes ziet dat er gelijk erg gezellig uit. Pluk alleen bloemen die helemaal opgebloeid zijn. De bloemen drogen zeer langzaam. Een droogoven is eigenlijk een must. Oogsten: aan het eind van de middag op een droge warme dag.

Groot Kaasjeskruid

Een snelgroeiende plant met prachtige paarse bloemen. Hij zaait zichzelf heel makkelijk uit. Je kunt er dus oneindig thee van maken. De bloemen oogst je van juni tot augustus. Ook de jonge blaadjes kan je meenemen. Laat de bloemen zo snel mogelijk drogen, dan behouden ze hun kleur. Oogsten: ’s Ochtends bij droog en warm weer.

Basilicum

Om aromatische thee te maken van basilicum, oogst je de plant het best tijdens de bloeiperiode. Gebruik zowel de bloem als het blad. Basilicum droogt heel langzaam. Oogsten: in de middag bij droog en warm weer.

Kamille

Van de kamilleplant gebruik je de bloemen. Kamille bloeit in juni en juli. Als de witte lintbloemen naar beneden gaan hangen, is het tijd om ze te oogsten. Neem ook wat blaadjes mee. De smaak is mild en verwarmend. Oogsten: in de middag bij droog en warm weer.

Braam

De bladeren van de braam kunnen, net als de bladeren van de framboos, dienen als basis van je thee. Het blad is niet zoet, maar eerder pittig.

Framboos

De bladeren van de framboos kunnen, net als de bladeren van de braam, dienen als basis van je thee. Pluk de bladeren voordat de framboos begint te bloeien. Ook de frambozen zelf kan je drogen als ze rijp zijn. De vruchten droog je het beste in een droogoven. Anders duurt het te lang. Oogsten: in de middag bij droog en warm weer.

gedroogde aardbei in een pot

Aardbei

Je kunt aardbeien drogen en gebruiken als zoete toevoeging in thee. Ook kan je de bladeren plukken, maar het liefst gebruik je hiervoor de bosaardbei. Pluk de blaadjes zo jong mogelijk, het liefst tot aan het eind van de bloei. Zorg er voor dat ze helemaal gedroogd zijn, en dus bros. Aardbeienblad is rijk aan vitamine C en ijzer.

Dropplant

Een heerlijk geurende thee maak je van de bladeren en de bloemen van de dropplant. De bladeren geuren naar anijs en de thee krijgt een karakteristieke dropsmaak. Dropplant droogt heel snel. Oogsten: in de middag bij droog en warm weer.

Lavendel

Lavendel bloeit in juni en juli. Als alle bloemen geopend zijn, bevatten ze de meeste olie. Lavendel heeft een kalmerende werking. Gebruik gedroogde bloemen naar smaak. Lekker als accent in een basisthee. Oogsten: in de middag op een droge en warme dag.

Brandnetel

Hoewel je handschoenen moet dragen bij het plukken van brandnetel, verliest het zijn brandende stof wanneer je brandnetel droogt of kookt. Brandnetels bevatten vitamine A ,C, en ijzer. Je oogst de toppen van de brandnetel (ongeveer 8 blaadjes) het liefst vlak voor de bloei in mei en juni. Je kunt overigens ook je haar wassen met een aftreksel van brandnetel, maar dat is een ander hoofdstuk. Oogst: vroeg in de middag op droge, warme dagen.

Zevenblad

De jonge bladeren kun je gedroogd en vers gebruiken voor thee. Zo wordt een plaag toch nog nuttig.

Munt

De bloeiende toppen en het blad is geschikt voor thee. Oogst in juli bij het begin van de bloei, als de eerste bloemetjes zijn geopend. Het heeft een verfrissende en uitgesproken smaak. Oogsten: in de middag bij droog en warm weer.

Vlier

De bloesem is heerlijk als thee. Vers én gedroogd. Het smaakt naar het voorjaar, maar laat hem niet te lang trekken, want dan krijgt het een bittere nasmaak. Oogsten: in de middag bij droog en warm weer. Ook van de bessen kan je thee maken. De bessen oogst je als ze helemaal rijp en zwart zijn, in augustus en september. De bessen droog je het beste in een droogoven. Voor thee moeten de bessen 10 minuten trekken. Eet de bessen nooit rauw, want dan zijn ze licht giftig.

Rozemarijn

Voor een krachtig aroma oogst je rozemarijn in mei en in augustus. Daarbij pluk je de bovenste 10 cm. Oogsten: in de middag bij droog en warm weer.

Tijm

Zodra de tijm begint te bloeien, kan je hem knippen. Maar wacht dan niet te lang. Je droogt de tijmblaadjes net zolang totdat de takjes breken. Bewaar ze in hun geheel, en breek ze pas als je er thee van gaat zetten. Oogsten: in de middag op droge, warme dagen.

Lavas

Van lavas, oftewel maggiplant, kan je ook als thee maken. Je kunt het blad zowel gedroogd als vers gebruiken. De smaak is verrassend kruidig. Drink geen lavasthee als je zwanger bent.

Citroenmelisse

Het verse blad van de citroenmelisse heeft een zoete en citroenachtige smaak. Pluk de bladeren in mei en juni, voordat de plant gaat bloeien. Zodra hij gaat bloeien, verliest hij zijn aroma. Ben je al te laat? Knip de plant 10 cm boven de grond uit, dan komen er nieuwe uitlopers aan. Deze kan je weer oogsten.  Oogsten: in de middag met droog en warm weer.

verschillende soorten gedroogde thee uit eigen tuin

Kruiden drogen

Ik heb thuis deze droogoven, super handig. In enkele uren zijn de kruiden gedroogd. Droog de kruiden nooit warmer dan 38 graden. Kruiden worden voor het drogen niet gewassen, anders is de kans groot dat er te veel aroma verloren gaat. Mocht je wortels drogen, dan mag je die uiteraard wel eerst schoonmaken.

Heb je geen droogoven, hang dan de kruiden aan hun stengels op in een warme, droge ruimte. Bijvoorbeeld de zolder of de bijkeuken. Je kunt de planten ook liggend drogen, op bijvoorbeeld een dunne doek of gaas. Zorg ervoor dat het tussen de planten en bladeren goed kan ventileren. De ideale temperatuur ligt tussen de 30 en 40 graden. Laat ze net zo lang hangen tot de bladeren bros zijn. Goed gedroogde planten ritselen en kan je tussen je vingers tot poeder wrijven. Binnen 10 dagen moeten de planten volledig gedroogd zijn.

Drogen in een gewone oven kan ook, mits deze op 40 graden gezet kan worden. Belangrijk is dat het vocht eruit moet kunnen. Als de oven op een kier kan tijdens het proces, is dat een goed alternatief.

Thee bewaren

Het beste bewaar je je gedroogde kruiden in goed af te sluiten potten. En het liefst met donker glas. Zo worden je gedroogde kruiden beschermd tegen zon en licht en behouden ze langer hun kwaliteit. Vooral Kaasjeskruid en Goudsbloem kunnen snel bederven als de potten waarin ze zitten, niet luchtdicht zijn afgesloten.

Thee zetten

Je kunt van de meeste planten zowel verse als gedroogde bladeren en bloemen gebruiken voor het maken van thee. Thee van verse planten is vaak vrij licht, maar heeft wel een sterke geur en smaak. Meng 15 gram verse kruiden op 1 liter water. Voor gedroogde thee gebruik je 1 tot 2 theelepels thee per mok. Maar ga vooral op zoek naar je eigen verhouding. Laat voor kruidenthee het kookwater iets afkoelen, voordat je het over de kruiden schenkt. In kokend water verdampen de etherische oliën.

Gebruik voor het zetten van losse thee deze handige theezakjes die je zelf kunt vullen. Of koop een mooie theepot met theezeef. Een thee-ei werkt natuurlijk ook voor gedroogde thee.

Ik praat in dit blog niet over eventuele gezondheidsvoordelen van deze thee-en. Sommige kruiden en planten hebben geneeskrachtige eigenschappen. Ik heb deze kennis niet, dus zal er ook niks over zeggen. Enig advies wat ik wil geven: drink nooit te veel kruidenthee in een keer. En heb je een voedselallergie, gebruik je medicijnen of ben je zwanger? Wees dan voorzichtig met het drinken van kruidenthee die je niet kent.

Ik ben benieuwd: wat is jouw favoriete kruidenthee?

 

Deze blog bevat affiliate links. Dit betekent dat ik een commissie ontvang wanneer jij via mijn link overgaat tot aanschaf van een product. Echter zonder extra kosten voor jou. Het helpt mij om mijn missie om toe te werken naar een duurzamere wereld uit te voeren.
Afbeelding cover van silviarita via Pixabay

Kan je kunstgras recyclen?

door 2 Comments

Een paar weken geleden schreef ik over de duurzaamheid van kunstgras. Met als conclusie dat het niet veel onder doet voor gewoon gras. Maar het recyclen van kunstgras bleek nog een heikel punt. En een product wordt pas echt duurzaam, als je het kan hergebruiken. Daarom nu de vraag: hoe circulair is kunstgras eigenlijk?

Het is nog niet zo lang geleden dat een uitzending van Zembla me deed verafschuwen. ‘De kunstgrasberg’ heette de uitzending, en het liet zien waar ons kunstgras na gebruik naar toe ging: het belandde op een grote hoop waar verder niks mee werd gedaan, terwijl de bedrijven beloofden om het te recyclen. Kortom: enorme grasmatbergen met daaronder sterk vervuilde grond.  Het zette kunstgras in een negatief daglicht. Over duurzaamheid konden we het beter maar niet meer hebben. Nu, twee jaar na die bewuste uitzending, ziet het er een stuk beter uit. Met een nieuwe recyclefabriek en de uitvinding van kunstgrasmatten die 100% recyclebaar zijn. De ontwikkelingen staan gelukkig niet stil.

Kunstgras recyclen: een ingewikkeld proces

Aan twee kanten is men bezig kunstgras te verduurzamen. Laat me beginnen met de nieuwe recyclefabriek. Het recyclen van grasmatten is een lastig proces, omdat een mat bestaat uit verschillende soorten plastic: polypropyleen en polyetyleen en latex. Om de grasmatten te kunnen recyclen, moeten deze stoffen eerst van elkaar gescheiden worden. Dat is niet alleen een ingewikkeld, maar ook kostbaar. Geen enkel Nederlands recyclebedrijf wilde hier tot voor kort in investeren. De enorme grasmatten (vooral van sportvelden) belandden zo op een grote hoop, stapel op stapel. (zie de uitzending van Zembla er nog maar eens op na).

Daar komt vanaf dit jaar verandering in. In Amsterdam verrijst een fabriek die kunstgras recyclet tot nuttige grondstoffen. Zand en rubber worden uit de mat gehaald. Na het wassen wordt het zand gebruikt voor bijvoorbeeld de aanleg van wegen, en het rubber voor sporthalvloeren.  De mat zelf wordt verkruimeld en daar worden nieuwe kunststofproducten van gemaakt. Een ingewikkeld proces. Maar zie hier een animatie die het helder uitlegt.

Circulaire grasmatten

Maar beter nog is om bij het productieproces er rekening mee te houden dat het product aan het einde van zijn levensduur hergebruikt kan worden. Een circulair product heet dat. Een kunstgrasmat van 100% recyclebaar materiaal. Deze eerste stappen zijn nu ook gezet.

De nieuwe kunstgrasmatten worden gemaakt van materiaal uit een productfamilie. Dit maakt scheiden van de materialen een simpele opgave. Daarnaast is dit product dermate sterk, dat het bij gebruik amper slijt. In tegenstelling tot de oude grasmatten, die na verloop van tijd slijten.  Aan het eind van levensduur van de 100% recyclebaar kunstgras, worden de matten verkruimeld tot korrels. Van deze korrels worden opnieuw kunstgras gemaakt. Dat maakt het een 100% circulair kunstgrasmat.

Wat kan je zelf doen?

Goed nieuws dus voor wie kunstgras in de tuin of op het dak wil. Kies voor 100% recyclebaar kunstgras en je hebt een duurzaam product. In tegenstelling tot een echte grasmat hoeft dit gras niet gemaaid te worden en heeft het geen water of mest nodig om mooi te blijven. Met de huidige droge zomers is dat een pre. Laat je, voordat je tot aanschaf overgaat, goed informeren.

Heb je een oude kunstgrasmat die aan vervanging toe is? Of je wilt toch liever weer echt gras? Breng het kunstgras niet naar de stortplaats, want daar belandt het alsnog op de afvalberg. Informeer bij het bedrijf waar je de matten hebt gekocht, of er recyclinggarantie op zit. Momenteel zijn er slechts een paar bedrijven die kunstgrasmatten daadwerkelijk laten recyclen. Maar hoe groter die vraag wordt, hoe sneller alle andere bedrijven hier mee aan de slag gaan.

Deze blog is voor een deel gesponsord. Ik werk alleen met gesponsorde blogs wanneer het product waarover ik schrijf, daadwerkelijk duurzaam is en het bedrijf dit kan verantwoorden.

Beeld: Afbeelding van Salyasin via Pixabay

DIY: Lavendelazijn voor de schoonmaak

door 1 Comment

Mijn hele huis maak ik schoon met water en azijn. Het is het goedkoopste schoonmaakmiddel dat er is. En het huis wordt er ook nog eens goed mee schoon. Er zit echter een nadeeltje aan schoonmaken met azijn: Het ruikt naar azijn. En hoewel die geur snel vervliegt, vinden veel mensen het niet zo lekker ruiken. Dus dook ik de tuin in en plukte wat lavendel. En maakte: lavendelazijn.

Het huis schoon met azijn

Voor de duidelijkheid:  Met azijn gemengd met water maak je een groot deel van je huis schoon. Het is echter niet 100% desinfecteren zoals professionele schoonmaakmiddelen, maar het komt een eind op weg. En voor mijn huis vind ik dat genoeg. Want azijn heeft ook veel pluspunten: het is niet giftig, biologisch afbreekbaar, eetbaar, veilig voor de huis en voor kind en dier. Ik heb het overigens over natuurazijn. NIET over schoonmaakazijn (dat is absoluut niet eetbaar).

En ho stop, voordat je begint: Gebruik azijn nooit op hout, kalksteen en marmer. Die combinatie leidt tot beschadigingen. Maak hout, kalksteen en marmer dus schoon met een product dat hiervoor geschikt is.

Maar voor je toilet, de badkamer, wasbakken, kranen, is het een prima middel.

Maar die geur

Verder is azijn voor mij echt een wondermiddel. Ik gebruik het overigens ook als ‘conditioner’ voor mijn haar. Het maakt mijn haar heerlijk zacht. Maar ook hier: die geur. De geur van azijn is zeer scherp en indringend. Gelukkig maar voor even. Ook in mijn haar is het na een half uur tot een uur volledig verdwenen. Maar sommige mensen vinden het tijdens de schoonmaak echt niet fijn. Dus dacht ik: wat ruikt er nu heel sterk en zou een azijnlucht kunnen ‘overrulen’?

azijn met lavendel kleurt rood lavendelazijn maken

Lavendelazijn maken

Mijn tuin staat vol met lavendel en dat ruikt heerlijk. En sterk. Zou het de scherpte van de geur van azijn kunnen halen? Dus deed ik een deel water, een deel azijn in een fles en een handvol lavendelbloemen. Na twee weken was er duidelijk resultaat: de geur is zacht en enigszins bloemig. De geur van azijn is volledig verdwenen. Nog geen lavendel in je tuin? Van deze meerjarige plant heb je jaren plezier.

Rood water

Het water krijgt er overigens wel een rood kleurtje van. Is dat erg? Ik spoot het op de wasbak, het toilet, de spiegels en de kraan. En gelukkig: het werd niet rood. Misschien is het ook een idee voor de haarspoeling! Ik ga het proberen.

Afbeelding van Manfred Richter via Pixabay

Meer tips over duurzaam schoonmaken? Je leest het in mijn e-book Groen Huishouden

E-book Groen Huishouden

 

Duurzaam zeefdrukken met Aafke

door 2 Comments

Ik heb inmiddels stapels met velletjes prachtig handgeschept papier liggen, waar ik kaartjes van wil maken. Maar hoe kom ik aan een illustratie? Aafke Floor komt met een oplossing. Zij maakt prachtige zeefdrukken op de meest duurzame manier. Duurzaam zeefdrukken, dat klinkt mij natuurlijk als muziek in de oren. Dus bezocht ik haar in haar atelier en vertelde zij mij alles over haar passie. En over duurzaam leven natuurlijk.

Ik kwam met Aafke in aanraking omdat zij op zoek is naar handgeschept papier. Het liefst uit de buurt. Via via kwam ze bij mij terecht. Ik stuurde haar verschillende soorten papier, en zij maakte proefdrukken. Allebei waren we onder de indruk van het resultaat.

Aafke heeft haar atelier aan huis. “Handig”, zegt ze, “want in de voorbereiding van het zeefdrukken zit nogal wat wachttijd. Nu kan ik ’s avonds de zeef voorbereiden, zodat hij de volgende dag droog is en klaar voor gebruik.” Omdat ik werkelijk geen flauw idee heb hoe de zeefdruktechniek eruit ziet, laat ik het me allemaal door haar haarfijn uitleggen.

Hoe werkt zeefdrukken?

Aafke: “Het principe van zeefdrukken is eigenlijk heel simpel. Je neemt een stuk gaas, plakt de delen af die je niet gedrukt wilt hebben, legt de zeef op een stuk papier en smeert er verf of inkt over. De beplakte delen blijven wit, de rest wordt bedrukt.” Maar wie een echte illustratie of tekst wilt laten drukken, heeft toch wat andere vaardigheden en spullen nodig, zoals inkt, lichtgevoelige emulsie, een UV-lamp, een zeef met heel fijn raster, en natuurlijk je eigen illustraties.

deze blaadjes plakken we op de zeefdruk

Haar zeef heeft Aafke de avond ervoor al voorbewerkt met lichtgevoelige emulsie. Deze emulsie wordt hard wanneer het belicht wordt met een UV-lamp. Je kan de emulsie afdekken met een illustratie of print op overtrekpapier. Dat papier laat het licht door, behalve op de plekken waar zwarte inkt zit. Op deze plekken wordt de emulsie niet hard en wordt na het belichten uitgespoeld. Bij het drukken zal hier straks de inkt doorheen gaan. Aafke plakt gedroogde blaadjes (onze illustratie van vandaag) op de zeef met doorzichtig plakband. Vervolgens laat ze de zeef enkele minuten belichten.

Aafke volgde cursussen bij kunstencentrum Vrijdag in Groningen. Ze leerde zeefdrukken, houtdrukken, fotografisch etsen en steendrukken. De techniek van zeefdrukken sprak haar het meest aan en hier kon ze de meeste creativiteit in kwijt. Anderhalf jaar geleden deed ze een thuiscursus illustreren, omdat ze graag haar eigen ontwerpen wil maken. En toen ze dat best heel leuk vond (en ook heel leuk kan, vind ik), sprong het vonkje over en begon ze haar eigen kaarten te bedrukken. “Het proces en de techniek vind ik ontzettend leuk. En hoe geweldig is het dat je overal op kan drukken?!”

de zeefdruk wordt afgespoeld

De zeef met illustratie is belicht en kan worden afgespoeld. Dit is een spannend proces, omdat je nu ziet of de illustratie is geworden zoals je van te voren had bedacht. Zodra de zeef weer helemaal droog is, begint het daadwerkelijke drukken.

Hoe duurzaam is zeefdrukken

Aafke bedrukt kaarten, t-shirts, lineaals, zakdoeken, kaarsen, houtblokken en nog veel meer. Belangrijk voor haar is dat het op een zo duurzaam mogelijke manier gebeurt. “Veel processen van kunstenaars zijn vervuilend. Denk aan het gebruik van verf, het schoonmaakmiddel, oplosmiddellen, enz. Maar ik kwam erachter dat veel chemische processen vervangen kunnen worden door biologische. Gelukkig zie je dat ook steeds meer terug bij kunstenaars en groeit deze markt.” Duurzaam zeefdrukken betekent dat de inkt biologisch afbreekbaar is en makkelijk schoon te maken. Daarnaast is haar papier is duurzaam (proefdrukken worden altijd op kladjes gemaakt), de objecten waarop ze drukt (tweedehands kleding, kaarsen gemaakt van kaarsresten), en de verpakking. En veel attributen die nodig zijn voor het drukken, zijn tweedehands.

Voor Aafke is het verduurzamen van het zeefdrukproces een logische stap. “Ik vind het eigenlijk vanzelfsprekend om mijn impact op het milieu zo klein mogelijk te houden. We hebben maar één wereld, en daar moeten we zuinig op zijn. En zorgen voor zo min mogelijk impact kán ook gewoon: je kán kleren kopen bij de kringloop, je kán minder vlees eten, je kán minder afval produceren. En ik doe dat ook zoveel mogelijk. Maar ik ben geen heilig boontje hoor, en niet alles lukt even goed. Het gaat stap voor stap. Ik wil er geen stress van krijgen. Vier jaar geleden zat ik in een burn-out, en daar wil ik niet meer in terugkomen.”het resultaat van de zeefdruk

Ze klemt haar zeef in een zeefdrukcarousel zodat hij vast zit en niet kan verschuiven. Handig als je meerdere kleuren (geel, blauw, rood en zwart) achter elkaar gaat drukken. Zo vallen alle kleuren netjes over elkaar heen. Aafke rakelt de zeef in met groene inkt en legt de zeef vervolgens op het vel papier. Heen en weer met de rakel over de inkt en de eerste druk is gemaakt. Herhaal met de vier kleuren, en je hebt een full colour picture.

Wij houden het vandaag bij groen, de kleur van de blaadjes. “Het mooiste van zeefdrukken is de puzzel die je aan het leggen bent. Op een gegeven moment komen alle stukjes samen. En als het dan geworden is wat ik in mijn hoofd had, dan voelt dat echt magisch.”