Blog

Duurzame bruiloft: the day after

11 juli 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

Het startschot van onze duurzame levensloop.

En dan is het allemaal zo maar weer voorbij. Na een half jaar van voorbereiden, kijk ik terug op een heerlijke bruiloft. En dankzij onze ceremoniemeester ook een zeer relaxte bruiloft. Ik ben er trots op dat mijn plan om er een duurzame bruiloft van te maken, goed is gelukt. En dat onze gasten het idee van een duurzame bruiloft ook waardeerden, bleek uit de vele reacties én de cadeautjes die ze meebrachten: zoals wijnglazen gemaakt van gerecycled glas, zaadbommetjes voor een weelderige en bij-vriendelijke bloementuin, en een mud biologische aardappelen.

Inmiddels heb ik mijn trouwjurk weer teruggebracht naar Twinkeltje, het leuke boetiekje dat trouwjurken verhuurt. Trots laat ik mijn ring van gerecycled goud zien aan iedereen die het maar wil zien. Mijn bruidsboeket van prachtige veldbloemen hangt op de kop te drogen. En ik geniet nog even na met een kopje heerlijke wildplukthee, ons huwelijksbedankje.

Laat deze duurzame bruiloft het begin zijn van een duurzame relatie.

Een wild én duurzaam bruidsboeket

6 juli 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

Ik kreeg van jullie verschillende tips voor een mooi en duurzaam bruidsboeket: een enkele Hortensia, een Artisjokkenhart, een bos wilde Margrieten. Dank voor alle tips, ik vind ze geweldig.

De keuze voor een bruidsboeket is niet makkelijk. Het moet passen bij de kleur van je jurk, maar vooral bij jezelf. Wordt het strak en rond, of wild en springerig?

Gelukkig is daar de bloemist. Bruidsboeketten heb je in alle soorten in maten zie ik al snel. Maar mijn eis is simpel: ik wil een duurzaam boeket met bloemen van het seizoen. Dat is niet moeilijk. De bloemist wijst ze aan: Kamille, Vrouwenmantel, Zeeuws knopje, Pioenroos, Lavendel, Hortensia, enz. Welke kleur ik ook kies, er valt wel een veldbloemenboeket van te maken. Ik kies voor paars/blauw én voor wild en springerig! En wacht nu vol (on)geduld op het resultaat.

Crowdfunding: lymefighters

1 juli 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

Voorkomen is altijd beter dan genezen. Hou de teek weg van je lijf met bijvoorbeeld een anti-tekenspray.

Zoals jullie inmiddels weten doe ik regelmatig mee met crowdfundingacties. Dit keer was er direct een ‘klik’: de lymefighters. Een laboratorium in Nederland werkt hard aan een test die de ziekte van Lyme, veroorzaakt door teken, sneller een halt toe moet roepen. Een vroege diagnose is in het geval van de ziekte van Lyme, een ziekte die iemands leven voorgoed kan vergallen, erg belangrijk. Het laboratorium zoekt geld om nog deze zomer 500 mensen te kunnen testen met een tekenbeet om zo te bewijzen dat de test betrouwbaar is en snel werkt. De test kan dan volgende zomer op de markt komen.

Hoewel ik niemand persoonlijk ken met de ziekte van Lyme, hoor en lees ik wel verhalen van patiënten. Het is niet fijn om de ziekte te hebben, en het kan lang duren voordat duidelijk is dat je Lyme-patient bent. Terugdraaien, beter worden, staat dan helaas niet meer in de gebruiksaanwijzing.

Twee jaar geleden had dochterlief een teek onder haar kin hangen. Ze had er al lekker aan zitten krabben ’s ochtends, want ‘iets’ jeukte daar. Dus niks voorzichtig met een tekentang het beestje eruit halen, het leed was al lang geleden. We hielden de plek nauwlettend in de gaten, maar een rode kring is er nooit geweest. Ik gerust, totdat ik hoorde dat er lang niet altijd een rode kring hoeft te ontstaan. De teek van najaar 2013 zal me altijd bijblijven.

Ik steun de crowdfundingactie omdat ik het belangrijk vind dat er snel getest kan worden op de ziekte van Lyme. Het kan veel leed voorkomen.

Duurzame huwelijksbedankjes: kopje thee?

28 juni 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

Bij een huwelijk horen afscheidscadeautjes. Een ‘leuk-dat-je-er-was’-aardigheidje. Altijd leuk om iets terug te geven. Maar ik zat er aardig mee in mijn maag. Duurzame huwelijksbedankjes, iets wat niet direct ergens in een la belandt. Of erger nog: in de prullenbak. Iets waar de gasten iets aan hebben, en tegelijkertijd duurzaam om te maken. Waar vind je dat?

Ik weet niet hoeveel websites ik heb bekeken, winkeltjes heb bezocht. Overal waar ik kwam dacht ik: is dit het? Of dit? Ik zag leuke dingen, maar voor een groot gezelschap is helaas niet alles even budgetvriendelijk. En toen ontmoette ik Leah weer, met wie we onlangs een wilde plantenworkshop hadden. Van al die wilde planten en bloemen kun je heerlijke thee maken, had ze ons verzekerd. Aha, daar had ik mijn cadeautje! Lekker, gezond én duurzaam.

Nu nog de bedankkaartjes. Het plan is om ze zelf te schrijven en te laten illustreren door dochterlief. Als we vandaag beginnen, zijn we volgende week wel klaar.

Bioplastic in de biobak?

24 juni 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

Het maakt een enorm lawaai, maar het schijnt goed te zijn voor het milieu. Rara wat is het? Bioplastic! Ooit een tijdschrift uit de bioplastic verpakking gehaald? Het kraakt en het doet alsof het een lieve lust is. Maar wat doe je vervolgens met het plastic? Gewoon in de gft-container?

Composteerbare verpakking mag gewoon in de biobak. Maar check wel eerst of het echt gaat om de juiste composteerbare verpakking. MilieuCentraal waarschuwt ervoor dat niet alle composteerbare verpakkingen in de biobak mogen. Waarom? Omdat soms composteerbaar plastic gemaakt is van hernieuwbare materialen zoals rietsuiker (dit plastic knispert luid) of van zetmeel (is zacht en ondoorzichtig plastic). Dit plantaardig plastic kan in de gft-container. Maar er bestaat ook synthetische composteerbare kunststof, gemaakt van aardolie. En je begrijpt, dat hoort niet in de biobak thuis.

Wanneer weet je nu met welke ‘composteerbaar verpakking’ je te maken hebt? Gelukkig hebben we daar logo’s voor.

Het Kiemlogo: Een van de criteria is dat het product binnen twaalf weken voor 95 procent uiteen gevallen en afgebroken moet zijn onder gecontroleerde composterings-omstandigheden, zoals in een commerciële composteerinstallatie. Het logo komt onder meer voor op verpakkingen van biologische producten.
Vergelijkbaar met het Kiemlogo is het Belgische OK Compost logo. Het wordt uitgegeven door AIB Vinçotte en is onder meer te vinden op het tijdschriftfolie van het tijdschrift Genoeg.

Staat op het plastic echter een term als ‘plant bottle’, ‘biologisch afbreekbaar’ of ‘oxo-degradeerbaar’, dan hoort het thuis bij het restafval. Deze materialen hebben namelijk als basis aardolie.

Te verwarrend? Of weet je niet zeker waar het van gemaakt is? Gooi dan alles gewoon bij het restafval. Volgens MilieuCentraal levert dat bijna net zoveel milieuvoordeel op dan wanneer het in de biobak terechtkomt. Het milieuvoordeel wordt namelijk gehaald bij de productie van het plastic, en minder bij de afvalstroom. Het is dan ook zeker de moeite waard om dit plastic te gebruiken, want het bespaart 20% aan energie en CO₂ uitstoot.

Gooi composteerbaar plastic, of het nu gemaakt is van plantaardige materialen of van aardolie, in ieder geval nooit bij het plastic afval. De ‘ingrediënten’ van dit plastic verzwakken namelijk de producten die van het gerecyclede plastic gemaakt worden, zoals bouwemmers, bermpaaltjes en watertanks.

Vaderdag: Liefde gaat door de maag

21 juni 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

Vandaag is het Vaderdag. Een leuke dag vind ik, zolang de kinderen tenminste klein zijn. Verwend worden met zelfgemaakte knutselwerkjes is waar ik (in mijn geval op Moederdag) van geniet op de zondagochtend: de verftekeningen, verknipte closetrollen of gekleide tegeltjes.

Dochterlief is de hele week al druk met haar tekeningen voor Vaderdag. Prachtig! Zelf ben ik ook nog gezegend met een vader. En hoewel ik ontzettend veel van hem hou, voelt Vaderdag nu toch anders dan vroeger. Want geen ontbijt op bed, maar ’s ochtends op de koffie en voor die zelfgemaakte tekeningen voel ik met toch net iets te oud. Maar ik vind het ook niet leuk om cadeautjes te kopen voor Vaderdag (én Moederdag). En daarnaast: mijn vader heeft bijna alles al (gehad). In materiële zin althans.

Dus stond ik vanochtend al vroeg in de keuken ijverig te bakken. Mijn vader krijgt vandaag een schaal vol veganistische en suikervrije bananen havermoutkoekjes. Het recept doe ik erbij, want mijn vader vindt uiteraard alles lekker wat dochterlief voor hem maakt.

Zo geef ik mijn vader toch nog een zelfgemaakt knutselwerkje.

Fijne Vaderdag!

Bananen havermoutkoekjes

Het recept vond ik op voedzo.nl

Ingrediënten

2 bananen
100 gram havermout
1 el lijnzaad

Bereiding

Verwarm de oven voor op 175 graden
Bekleed een bakplaat met bakpapier
Kneed de ingrediënten tot een koekjesdeeg
Vorm koekjes en leg ze op de bakplaat
Zet ze 12-15 minuten in de oven.

Je kunt de koekjes ook nog een chocoladelaagje geven. Smelt hiervoor een reep chocolade au-bain marie en bedek elk koekje met een laagje cholocade. Maar dan zijn ze niet meer vegan/suikervrij.

1 gouden ketting maakt 2 gouden trouwringen

14 juni 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

gouden ring — Dit was ooit een ketting. De andere helft hiervan zijn nu twee prachtige trouwringen.

Nog maar drie weken te gaan voor de bruiloft. Af en toe slaat de schrik me om het hart. Hebben we alles wel op tijd? Gelukkig konden we gisteren weer een to do’tje van de lijst schrappen: onze ringen hebben we opgehaald. Wat zien ze er mooi uit! En ze hebben ook nog eens een duurzaam tintje.

Van te voren hebben we geshopt, gegoogeld, gekeken en gevraagd: wat kunnen we om onze vingers dragen waar we een goed gevoel bij hebben? Naar de eerste de beste juwelier stappen en een gouden ring uitzoeken, past niet bij onze duurzame gedachte. Want goud is niet duurzaam. In de goudmijnen is vaak sprake van gedwongen arbeid dat fysiek zwaar is en vaak onveilig. Niet alleen door de slechte staat van de mijnen waarbij soms schachten instorten, maar ook door het gebruik van het giftige kwik.

Dus dachten we verder na: zilver, koper, zirkoon. Niet altijd is het winnen van de metalen een probleem, maar het proces om er het gewenste resultaat uit te krijgen wel. Denk aan de hoge smelttemperaturen die nodig zijn om het product te bewerken. Bij lood schijnt dat overigens geen probleem te zijn, maar ja, een loden ring aan mijn vinger zie ik ook niet zo zitten.

Toen we ook eenduidig nee zeiden tegen een getatoeëerde ring om onze vingers, kwamen we uit bij hergebruik. Dat we daar niet eerder aan gedacht hadden: trouwringen van gerecycled goud! Ik had nog een gouden ketting liggen die ik nooit draag, konden we die niet omsmelten? We vonden een aardige goudsmit in Groningen die dat voor ons wilde doen. En zie hier, twee prachtige ringen (hoe ze eruit zien, hou ik nog even 3 weken geheim).

Een gehuurde jurk en gerecyclede ringen. We gaan een leuke duurzame bruiloft tegemoet!

Water uit de kraan? Ja lekker!

11 juni 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

Vandaag belooft een warme dag te worden. Dus let op: drink genoeg! En drink vooral water. Water uit de kraan. Niet alleen gezond en goedkoop, ook lekker en goed voor het milieu.

Maar blijkbaar ziet niet iedereen dat zo. Dochterlief neemt vaak vriendinnetjes mee naar huis die letterlijk hun wenkbrauwen optrekken wanneer ik ze water aanbied. Bij ons thuis is de keuze simpel: water, thee of melk (zowel dierlijk als plantaardig). Ik zie de twijfel in de oogjes. Water? Nee, dat lusten ze niet (op een enkeling na gelukkig).

Ik begrijp het wel: laat je kinderen een keuze maken tussen water en zoete drank, dan kiezen ze bijna altijd voor zoet. Maar water is lekker en de beste dorstlesser die er is. Daarnaast is het super goedkoop. Voor ongeveer 1 euro drink je een heel jaar 1,5 liter kraanwater per dag. En het is zoveel beter dan ranja, fris of sap, dranken die geen enkele toegevoegde waarde hebben. Hooguit voor de tandarts.

Kraanwater vs bronwater
Het Nederlandse kraanwater is van heel goede kwaliteit. Het moet aan veel strengere eisen voldoen dan bronwater. En op gebied van duurzaamheid maak je ook echt een verschil. Het bottelen van water is namelijk enorm milieubelastend. Drinkwater ‘produceren’, verpakken en vervoeren geeft in Nederland zo’n 300 keer meer CO₂-uitstoot dan dezelfde hoeveelheid kraanwater. En vergeet al die plastic flessen niet: wereldwijd wordt hiervoor jaarlijks zo’n 2,7 miljoen ton plastic gebruikt – en daarvoor is maar liefst 2,5% van de olieproductie nodig.

Tot slot: Slechts 20% van de plastic flesjes wordt gedeeltelijk gerecycled. Ruim 80% van alle gebruikte flesjes gaat rechtstreeks bij het afval. En een deel daarvan wordt gewoon in de natuur achtergelaten.

Dus laat die kraan lopen vandaag (met een glas eronder) en geniet van heerlijk verfrissend kraanwater.

Gegeten: wilde planten

6 juni 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

Gisteren hebben we heerlijk gegeten: Madeliefjes, Hondsdraf, Zevenblad, Klaverzuring en Brandnetels. Allemaal vers geplukt en zo uit het handje opgepeuzeld. Een bijzondere ervaring!

We waren op pad met Leah van Bloemenpad.nl die ons een workshop wilde planten eten gaf. “Kijk eens goed om je heen”, zei ze. “Er groeit hier genoeg om te eten.” Dochterlief was het er niet direct mee eens. Vertwijfeld keek ze me aan: moest ze dit madeliefje echt in haar mond stoppen? Goed voorbeeld doet goed volgen, dus zonder blikken of blozen begon ik er op te kauwen. Hmmm, bijzonder. Niet direct heel smaakvol, maar ‘vies’ zeker ook niet. Al snel won haar nieuwsgierigheid het van de twijfel en werd mijn voorbeeld voorzichtig gevolgd.

Toen we bij de Brandnetels kwamen, waren al haar twijfels al als sneeuw voor de zon verdwenen. Ademloos keek ze naar Leah die vakkundig een topje van de Brandnetel plukte, het blaadje opvouwde en kneusde en in haar mond stopte. Dochterlief keek mij al niet eens meer aan, maar volgde direct de instructies van Leah op en stak het blaadje in haar mond. Zij, die altijd zo bang is voor de pijnlijke prikkels van de Brandnetels, zat erop te kauwen alsof het de gewoonste zaak van de wereld was.

De ware smaaksensatie kwam bij de Klaverzuring, die vooral in het bos groeit. Een heerlijke zure smaak. Bijzonder dat er zoveel smaak zit in zo’n klein plantje. Mijn favoriet plantje is Hondsdraf met zijn uitgesproken smaak. Maar ik weet ook zeker dat het zaadbommetje van de Smalle Weegbree, dat een nootachtige smaak heeft, binnenkort in mijn salade terug te vinden is.

Dank Leah, we hebben heel veel geleerd. En smaakvol gegeten.

Leah organiseert vaker workshops of wandelingen. Een echte aanrader.

De verpakkingsvrije winkel in Groningen: Opgeweckt Noord

31 mei 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

Berlijn, september 2014: de winkel Original Unverpackt wordt geopend, een geheel verpakkingsvrije winkel, waar klanten met hun blikken, zakjes en flessen inkopen kunnen doen. In de zomer van 2014 was Antwerpen een zelfde soort winkel geopend: Robuust, de zero waste shop. In Nederland wordt enthousiast gereageerd op de winkels en in Utrecht wordt een crowdfundingactie opgestart om eenzelfde soort winkel te openen: Bag & Buy. Maar voordat die winkel een feit is, gaat Groningen (ook dankzij crowdfunding) aan de haal met de primeur: Opgeweckt Noord opent op 30 april haar deuren.

Afgelopen zaterdag toog ik met een tas vol bakjes en zakjes naar Groningen. Ik moest het toch echt zelf eens ontdekken. Opgeweckt Noord is op loopafstand van het station (slechts een kleine tien minuutjes). En wat ziet de winkel er gezellig uit! Aan de muur hangen potten met noten, rijst, linzen, koffie en zaden, waar je je bakje onder zet en kan vullen. Ernaast grote tapflessen met onder meer verschillende soorten olie en azijn, maar ook bijvoorbeeld ahornsiroop. Mijn theeblikje vulde ik met citroengrasthee, een van de vele soorten. Verder tapenades en spreads, dadels en rozijnen, allerlei soorten meel en uiteraard groente en fruit. Achter de toonbank vind je brood, koekjes en kaas. Alles stop je in je eigen pot, zak, bakje of flesje.

En hoe gaaf is de pindakaasmaker: je zet je pot eronder, drukt op de knop en de pot wordt gevuld met pindakaas. Pindakaas gemaakt van vliespinda’s; het schijnt nóg lekkerder te zijn dan pindakaas van gewone pinda’s.

Achterin de zaak is het gezellig koffiedrinken, of, dankzij de gratis wifi, rustig werken. Wij gingen voor de koffie, met een stukje homemade chocoladecake voor dochterlief, en suikervrije appeltaart voor mij en Piet. Lang geleden dat ik – die al ruim twee jaar suikervrij door het leven gaat – een taartje nam bij de koffie! Alleen dat al is een reden om vaker te komen.

Opgeweckt Noord stimuleert haar klanten om minder afval te produceren. Een geweldige gedachte, in een perfecte uitvoering.

Vegetarische worstenbroodjes

27 mei 2015 door Ageda Venema Leave a Comment

Door de VeganChallenge ben ik veel bewuster gaan eten. Een maand na de Challenge is het aantal keer dat ik vlees heb gegeten, nog op een hand te tellen. Ik heb er gewoon geen behoefte meer aan. Ook mijn zuivel en eiereninname heb ik drastisch beperkt. Er zijn zoveel ontzettend lekkere recepten zonder vlees. Zo aten we afgelopen weekend een heerlijke salade (met sla uit mijn moeders moestuin) en worstenbroodjes zonder worst. In plaats van worst gebruik ik seitan. Heerlijk om te zien hoe iedereen aan tafel zit te smullen.

Wat is seitan?
Seitan is een vleesvervanger, op basis van tarwe-eiwit en komt oorspronkelijk uit Japan. De vezelstructuur lijkt op vlees en het heeft een hartige smaak. Volgens de Vegetariërsbond is het echter geen volwaardige vleesvervanger, omdat het geen vitamine B12 en te weinig vitamine B1 bevat. Maar het zit wel vol ijzer en eiwit. Seitan is onder andere te koop bij Ekoplaza.

Ik vond dit lekkere recept op lekker vego. Het is voor 10 broodjes. Voor ons is dit teveel. Daarom vries ik een deel van het seitanmengsel in. De volgende keer hoef ik dit alleen maar, samen met het bladerdeeg, te ontdooien en in de oven te bakken.

Vegetarische worstenbroodjes

400 gram. seitan
10 blaadjes bladerdeeg
2 volkoren boterhammen zonder korst in kleine blokjes
1 ui
1 teen knoflook
1 ei
sesamzaad
2 eetlepels zoute ketjap
1 eetlepel gehaktkruiden of cajunkruiden
2 blaadjes salie fijngehakt
1/2 blikje tomaten in stukjes
verse peterselie
peper naar smaak

Verwarm de oven voor op 190 graden C. Ontdooi de bladerdeeg. Hak de seitan en ui in hele kleine stukjes (bijvoorbeeld in de keukenmachine). Fruit de ui met knoflook. Voeg de seitan toe en bak een paar minuten op een halfhoog vuurtje. Voeg de cajunkruiden toe en bak nog eventjes.
Voeg tomaten, ketjap, salie, peterselie, 1 eetlepel sesamzaad en boterham toe en roer goed door. Haal de pan van het vuur.

Bestrijk de bovenrand van de plakjes bladerdeeg met wat losgeklopt ei. Leg in het midden van elk bladerdeegplakje over de hele breedte heen een portie seitanmengsel. Laat de onderrand van het bladerdeeg vrij. Rol vanuit de onderrand het bladerdeegplakje om het seitanmengsel heen naar de met ei bestreken bovenrand. Leg de rolletjes met de naad naar beneden op de bakplaat van de oven. (De zijkanten blijven open). Bestrijk de seitanbroodjes met losgeklopt ei en bestrooi ze met het sesamzaad. Bak ze in ongeveer 25 minuten goudbruin in de oven.

(Af)wasmiddel en handzeep maken

25 mei 2015 door Ageda Venema 3 Comments

Heerlijk zo’n dagje extra vrij. Kom ik eindelijk weer eens toe aan al die klusjes die al zo lang op me liggen te wachten. Want met een moestuin in de startfase en een bruiloft in aantocht, en daar tussendoor een normale werkweek en een gemiddeld huishouden, is het weekend vaak veel te kort. Een van die klusjes is het vullen van de flessen wasmiddel en afwasmiddel.

Een tijdje terug schreef ik al hoe je makkelijk zelf wasmiddel maakt. Ook afwasmiddel maak ik inmiddels tot volle tevredenheid zelf. En vandaag komt er nog een derde recept bij: handzeep. Er verschillen slechts een paar ingrediënten tussen handzeep en afwasmiddel. Dus ik vond het wel zo handig om ze tegelijk te maken. Zo hoefde ik maar één keer zeep te raspen.

Hieronder voor het gemak nog een keer alle ‘recepten’ op een rijtje.

Wasmiddel (5 liter)

5 liter water
80 gram zeep (kies een zeep die jij lekker vindt ruiken)
80 gram soda

Rasp de zeep. Laat de geraspte zeep in een liter kokend water al roerend oplossen. Doe de soda erbij en roer nogmaals goed door. Doe alles in een grote emmer, en vul aan met 4 liter heet water (hoeft niet te koken). Roer goed door en sluit de emmer af, met een deksel of handdoek. Een nachtje laten staan, goed doorroeren en vervolgens overgieten in lege flessen.
Goed schudden voor gebruik.

Afwasmiddel

20 gram zeep
1 liter warm water (moet gekookt hebben)
1/2 theelepel glycerine (te koop bij drogist)
1 eetlepel citroensap
1 eetlepel azijn
eventueel etherische olie naar keuze.

Rasp de zeep en meng de zeepvlokken met het water op een laag vuur. Verwarm dit mengsel tot de zeep geheel is opgelost. Voeg de glycerine toe terwijl je blijft roeren. Haal de pan van het vuur en laat het mengsel afkoelen. Voeg dan citroensap en azijn toe en eventueel etherische oliedruppels erbij (als je zeep al lekker ruimt, hoeft dat niet) en roer goed door. Giet over in een lege afwasmiddelfles.
Ook hier geldt: Goed schudden voor gebruik.

Omdat het toch iets teveel was voor één afwasmiddelfles, maakte ik van een deel van bovenstaand recept handzeep.

Handzeep

20 gram zeep
1 liter warm water (moet gekookt hebben)
1/2 theelepel glycerine (te koop bij drogist)

Voor handzeep heb je ook zeep nodig, glycerine en water. Net als bij afwasmiddel. De eerste stappen zijn hetzelfde: Rasp de zeep en meng de zeepvlokken met het water op een laag vuur. Verwarm dit mengsel tot de zeep geheel is opgelost. Voeg de glycerine toe terwijl je blijft roeren. Haal de pan van het vuur en laat het mengsel afkoelen. Laat de handzeep afkoelen en schenk het over in een fles (of gelijk in je zeeppompje).
En tot slot geldt ook hier weer: goed schudden voor gebruik.

« Previous Page