Blog

De afgelopen 2,5 jaar verbouwden we ons huis. Een oud boerderijtje uit 1910 zonder enige vorm van isolatie, met ramen met enkel glas en 3 gaskachels die het in koude tijden warm moest houden, hebben we weten op te knappen tot een energiezuinig huis. Nu we eindelijk in het huis wonen, blik ik terug op de keuzes die we maakten. Welke duurzame aanpassingen hebben we gedaan? En waarom maakten we bepaalde keuzes? In deze blog gaat het over onze ramen: van enkel glas naar HR++ glas.

Een van onze belangrijkste aanpassingen, naast vloer, wand en dakisolatie (zo ongeveer alles dus) waren de ramen. We kozen voor HR++ glas. Alles in het huis was oud. Net als de kozijnen nog uit 1910 stamden, zijn de ramen de eerste 100 jaar ook niet vervangen. Goh, wat moet het hier ’s winters koud zijn geweest.

Een goed rendement

We verdiepten ons in de wereld van isolatieglas. Volgens MilieuCentraalgeeft de vervanging van enkel glas door HR++ een rendement dat vergelijkbaar is met een rente van 5 procent op je spaarrekening. In euro’s uitgedrukt komt dat neer op zo’n 280 euro per jaar. Niet slecht! Daarnaast heb je met isolatieglas meer comfort in huis. Warmte wordt beter vastgehouden en er komt minder geluid van buiten naar binnen.

Hoe zat dat ook al weer met isolatiewaarde?

Nog even een kleine cursus isolatiewaarde. De isolatiewaarde van ramen wordt uitgedrukt als u-waarde. Hoe lager de u-waarde, hoe beter het glas isoleert. Enkel glas heeft een u-waarde van 5.8. Het isolatieglas uit de jaren tachtig heeft een u-waarde van 3.0. De HR++ ramen die in 1996 hun intrede deden hebben een u-waarde van 1.2. En de laatste jaren kwam het verbeterd HR++ glas op de markt, met een u-waarde van 1.0. Met triple glas ligt de waarde tussen de 0.5 en 0.9.

Dubbel- of tripleglas?

Zouden we kiezen voor HR++ (dubbelglas) of HR+++ (tripleglas)?  Het werd HR++. Om de volgende redenen.

1. Een huis verliest verreweg de meeste energie via het dak en de vloer. Daarna komen de muren en daarna de ramen. Dit heeft te maken met het oppervlak en met het feit dat warme lucht opstijgt. Het is verstandig om de grootste investering te doen in dak- en vloerisolatie. 
2. Het verschil in isolatiewaarde tussen triple glas en glas met HR++ waarde is niet zo groot dat we daardoor heel veel meer rendement zullen halen. 
3. Triple glas is een heel stuk dikker en zwaarder. In een nieuwbouwhuis is dat geen bezwaar, daar pas je de kozijnen op aan. Bij een verbouwing ligt dat anders. Het vergt veel aanpassingen in het kozijn omdat de sponning niet dik genoeg is.
4. De kosten voor triple glas liggen echt een stuk hoger waardoor de terugverdientijd veel langer duurt.

Hoe weet je nu wat voor jou geschikt is?

Voor onze keuze maakten we gebruik van de glaskeuzehulp van GlasGigant. Een handige tool waar je kan filteren op prijs, doel toepassing en type kozijn. Want het is belangrijk of je alleen een lagere energierekening wilt, of ook geluidswerend glas omdat je aan een drukke weg woont. Of een zonwerende coating omdat je een pui op het zuiden hebt en zomers de warmte buiten wilt laten. Vul in wat voor jou van toepassing is en het beste glas rolt er voor je uit. De prijs is hier ook prima in orde. Je kunt hier dubbel glas bestellen tegen groothandelsprijzen.

Van onze keuze voor HR++ glas hebben we geen seconde spijt. Zelfs naast of onder het raam zitten is prettig, ook als het hard waait. Van die wind, die hier vrij spel heeft om het huis, horen we overigens weinig, dankzij de goed isolerende ramen.

In de volgende blog vertel ik waarom we hebben gekozen voor PIR-hardschuim isolatieplaten voor vloerisolatie.

(deze blog kwam tot stand in samenwerking met GlasGigant)

En dan is de caravan verkocht en wonen we zomaar in ons nieuwe huis. Alsof het een verrassing is. Maar daar is na 2,5 jaar verbouwing natuurlijk geen sprake van. Een verrassing is het niet, een opluchting wel. En een verademing. Tijd voor een terugblik. Wat hebben we toch veel gedaan!

1 augustus 2016:We zijn eigenaar geworden van een oud keuterboerderijtje uit 1910, net buiten Assen. Het ligt op nog geen 1,5 kilometer van ons oude huis. Het is het boerderijtje waar we vaak langs wandelden of renden, en waarvan ik altijd zei: hier zou ik wel willen wonen.

September 2016: We kunnen aan de slag in onze ‘bouwval’. Het is het onderkomen van miljoenen spinnen en ander krioelend leven, er zit schimmel in de muren, een dood vogeltje ligt op zolder. Kon zo via het dak naar binnen, maar er niet meer uit. We trekken overalls en handschoenen aan en zetten stofmaskers op. De deel moet worden schoongemaakt en alle spinnen verwijderd. Deze stal die vastzit aan het voorhuis, blijft voorlopig zoals hij is. Hier zullen we een deel van onze spullen opslaan. Het verwijderen van de spinnen is volgens manlief echt een klus voor mij. Sindsdien ben ik niet meer bang voor spinnen. Was het toch nog ergens goed voor.

10 oktober 2016:Na lang zoeken hebben we een betaalbare woonunit gevonden om tijdelijk in te wonen. Ons (oude)huis hadden we wat sneller verkocht dan verwacht. De woonunit is een stacaravan, afkomstig van een camping in de buurt. Met een enorme kraan wordt hij op zijn plaats gezet. Van binnen ziet hij er prima uit: twee slaapkamertjes, kleine douche/wc/wastafel, keukentje en woonkamer. Een aantal meubels past erin, zoals onze bank en bedden. De rest van ons meubilair slaan we op in een van de stallen bij het huis, en bij mijn ouders op zolder. 

15 oktober 2016: We zeggen ons oude huis gedag: we gaan verhuizen. Manlief heeft de afgelopen week de caravan aangesloten op riool, water en elektra. Een grote propaangasfles voorziet ons van gas. Het oude huis is leeg, de caravan staat vol. De toercaravan die we nu ook bij ons huis hebben staan, dient als inloopkast. Ons plan is om hier één winter door te brengen. Daarna verwachten we in het huis te kunnen wonen.

December 2016: We gaan op zoek naar oude antieke bouwmaterialen, zoals stenen en dakpannen. Want wat we slopen, moet ook weer gebouwd worden. En we willen de buitenkant van de boerderij zoveel mogelijk in zijn oude staat houden. Er gaat een wereld voor ons open. Want waar vind je stenen van 100 jaar oud? En wist je dat vroeger elk Fries dorp zijn eigen Friese Golfjes (dakpannen) bakte. Zoek dan maar eens de juiste!

Winter en voorjaar 2017: De bedoeling is dat de buitenmuren blijven staan. Want dat is de charme van het huis. Al het andere gaat er uit: de muren, de vloer, de trap, de keuken, sanitair, kachels. Kruiwagens met zand gaan naar de tuin. De berg stenen in de tuin groeit gestaag. Containers met afval verdwijnen naar de stort. We worden handig met de sloophamer. Spierballen rollen uit onze mouwen. Dit karweitje duurde tot mei 2017.

Maart 2017:Heel Nederland mag meegenieten van onze verbouwing, want we krijgen bezoek van een cameracrew voor het programma Nederland Verbouwt. Leuk om terug te kijken: zo zag het er dus uit… https://elkedaggroener.nl/nederland-verbouwt/

Mei 2017:Er komt een heel nieuw dak op het huis. Dit besteden we uit, want we kunnen niet alles zelf. Het dak wordt voorzien van Friese golfjes. En van een nieuwe schoorsteen. Het huis ziet er nu direct minder sjofel uit. 

Juni 2017: Na de schoorsteen vervangen we de kozijnen. En in die kozijnen zit nu glas: duurzaam HR++ glas. Het voelt direct anders aan in huis.

Juli 2017: De onderrand van de buitenmuren voorzien we van een cementlaag, zodat opspattend water niet meer de voegen uit de stenen kan eten. Daarnaast wordt via de dakgoten het regenwater opgevangen en voorlopig geloosd in de sloot.

September 2017: De buitenmuren worden mooi gemaakt met een echte snijvoeg. Dit is echt specialistenwerk en monnikenwerk, maar het resultaat mag er zijn. Ondertussen gaan wij binnen verder met het isoleren van de vloer. Dat doen we met PIR-hardschuim isolatieplaten. Uiteraard wilden we liever een natuurlijk product, maar dit was geen optie. Want aangezien wij ons huis van binnen uit opbouwen, mag het isolatiemateriaal niet te dik zijn. En dan komen PIR-platen het beste uit de bus. Het heeft een hoge isolatiewaarde met beperkte dikte, en een zeer lange levensduur. We gebruiken dit zowel voor de vloer als voor het dak.

Oktober 2017: Ondertussen zijn we op zoek naar oude spulletjes op veilingen, marktplaats en markten. Zo tikten we een oude straatlantaarnpaal, brievenbus en kachel op de kop.

Begin december 2017:Dit wordt winter nummer 2 in de caravan. Het duurt iets langer dan gepland, maar het gaat eigenlijk nog steeds voortvarend. Voor de allerkleinste ramen op zolder gaan we op zoek naar ‘oud glas’. We vinden restauratieglas in België. Manlief snijdt en plaatst het zelf.

Eind december 2017:Met behulp van onze stoere en sterke buurmannen, spuiten we een dikke betonvloer bovenop de isolatie. Een zware en vieze klus.

Januari 2018: In het voorhuis halen we het plafond en de trap eruit. En nu we toch bezig zijn, gaat ook de schouw mee. Deze blijkt in een veel slechtere staat te zijn dan we hadden verwacht. Behouden is dus geen optie. Nu is echt alles eruit wat eruit moet en kunnen we ons volledig richten op het opbouwen.

Januari: De warmtepomp wordt aangesloten. En we zijn van het gas los. Geen aardgas meer voor ons, maar een warmtepomp die warmte uit de buitenlucht haalt. Een warmtepomp geeft het meeste rendement in combinatie met vloerverwarming, omdat dat een lage temperatuursysteem (rond 35 graden). De warmtepomp in combinatie met vloerverwarming zorgt voor een zeer laag energieverbruik.

Februari 2018: Deze maand staat in het teken van het aanleggen van de vloerverwarming. Dat doen we uiteraard weer zelf. Voor manlief een intensieve en uitdagende klus, want hij heeft dit nooit eerder gedaan. Met de nodige vloekpartijen zetten we de klus voort. Gelukkig krijgen we er steeds meer handigheid in. 

Eind februari 2018: En toen bleken we toch niet helemaal klaar te zijn met het sloopwerk. Er gaan nog twee muurtjes uit, zodat we de keuken wat ruimer kunnen maken. Voortschrijdend inzicht heet dat.

1 maart 2018: Door de langdurige koude oostenwind is onze waterleiding is bevroren…

April 2018: De cementvloer wordt gestort bovenop de vloerverwarming. Het moet zeker een aantal weken drogen voordat we er met goed fatsoen op mogen lopen.

Zomer 2018: De hele zomer hebben we ‘neef’ Reinder op bezoek. Hij bouwt muurtjes, maakt oude kromme muren weer recht, voorziet het hele huis van gipsplaten, legt op zolder de vloer en plaatst de trap. Wat een werk heeft hij verzet. 

Oktober 2018: De stukadoor is geweest. Wat een licht en wat een ruimte hebben we nu in het huis. Ik heb weer een nieuwe taak: het afkrabben en opnieuw schilderen van de plafondbalken. Dit zijn de enige originele onderdelen in het huis, samen met de bedstee deurtjes.

Eind oktober 2018: We staan in Landleven. Een mooie foto van ons drieën voor de caravan. De foto werd een jaar eerder gemaakt. We hoopten toen dat we rond deze tijd al in het huis zouden worden.

5 december 2018: Sinterklaascadeautje: de keuken wordt geïnstalleerd. Wat een opbergruimte, wat een luxe! In vergelijking met de keuken in de caravan is alles prachtig, ruimtelijk en groot. Vanaf vandaag zullen we de caravan steeds minder zien, want het is goed wonen in de keuken. 

Begin Januari 2019: We leren nog een iets dat we nooit eerder hebben gedaan: tegelen. Manlief en ik blijken er heel goed in te zijn. We tegelen badkamer en wc in een moeite door.

Half januari 2019: De badkamer kan in gebruik worden genomen. Hier hebben we alle drie zo naar verlangd: een comfortabele badkamer waar je niet direct bevriest als je onder de douche uit stapt. Waar je je om kunt draaien onder de douche zonder dat je het hele douchegordijn meesleurt.

Eind januari 2019: De woonkamer en de hal zijn geschilderd. Wat een klus was dat. Gelukkig kan er nu ook wat kleur op de muren.

18 maart 2019:Onze eerste nacht in het huis. De caravan wordt een soort van opslag. En een ‘ding’ dat nog schoongemaakt moet worden. 

13 april 2019: De caravan vertrekt. We pinken een traantje weg, we koesteren de herinnering. En stappen opgelucht ons huis binnen.

We genieten elke dag op onze nieuwe stek. Maar stil zitten kan helaas nog niet. Ondertussen hebben we al offertes opgevraagd voor het saneren van het dak op het achterhuis (de deel). De volgende fase is about to begin